مقایسه اثربخشی درمان دیالتیکی رفتاری و فعال سازی رفتاری بر بی خوابی و اضطراب اجتماعی زنان مطلقه

هدف پژوهش حاضر، مقایسه اثربخشی درمان دیالکتیکی رفتاری و فعال سازی رفتاری بر بی خوابی و اضطراب اجتماعی زنان مطلقه بود. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون–پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل ۱۸۵ نفر از زنان مطلقه مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر نیشابور در سه ماهه پایانی سال ۱۳۹۹–۱۴۰۰ بود. از این جامعه، ۴۵ نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به طور تصادفی در سه گروه درمان دیالکتیکی رفتاری (۱۵ نفر)، فعال سازی رفتاری (۱۵ نفر) و گروه کنترل (۱۵ نفر) جایگزین شدند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه شدت بی خوابی مورین (ISI) و مقیاس اضطراب اجتماعی لایبویتز (LSAS) استفاده شد. گروه های آزمایشی هر یک طی ۸ جلسه درمانی مداخله دریافت کردند و گروه کنترل در این مدت مداخله ای دریافت نکرد. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) تحلیل شدند. یافته ها نشان داد هر دو مداخله درمان دیالکتیکی رفتاری و فعال سازی رفتاری در مقایسه با گروه کنترل، باعث کاهش معنادار بی خوابی و اضطراب اجتماعی شدند (۰۵/۰>P). همچنین نتایج نشان داد درمان دیالکتیکی رفتاری در کاهش بی خوابی اثربخشی بیشتری نسبت به فعال سازی رفتاری دارد؛ اما بین دو درمان از نظر کاهش اضطراب اجتماعی تفاوت معناداری مشاهده نشد.

کلیدواژه ها:

اضطراب اجتماعی ، بی خوابی ، فعال سازی رفتاری ، درمان دیالکتیکی رفتاری ، زنان مطلقه.