بررسی نقش برنامه های پرورشی مدرسه در تقویت تاب آوری روانی دختران نوجوان

هدف پژوهش حاضر بررسی نقش برنامه های پرورشی مدرسه در تقویت تاب آوری روانی دختران نوجوان در مدارس دخترانه شهر ارومیه و شهرستان شاهین دژ بود. جامعه آماری پژوهش شامل دانش آموزان متوسطه فاطمیه ناحیه یک ارومیه، متوسطه شاهد حضرت معصومه (ص) و مدرسه متوسطه پروین اعتصامی شهرستان شاهین دژ بود. نمونه گیری به صورت تصادفی طبقه ای انجام شد و داده ها از طریق پرسشنامه تاب آوری روانی و پرسشنامه برنامه های پرورشی مدرسه جمع آوری گردید. تحلیل یافته ها نشان داد سطح تاب آوری روانی در میان دانش آموزان متوسط رو به بالا است و کیفیت و عمق اجرای برنامه های پرورشی بیش از کمیت آن ها در تقویت تاب آوری روانی موثر است. دانش آموزانی که در فعالیت های مشارکتی، گروهی و تعاملی شرکت کرده اند، توانایی بالاتری در مدیریت هیجانات، حل مسئله، اعتماد به نفس و امید به آینده دارند و تعامل مثبت با مربیان پرورشی نقش تعیین کننده ای در اثربخشی برنامه ها ایفا می کند. همچنین، تفاوت های مشاهده شده میان مدارس نشان دهنده تاثیر شرایط محیطی، ساختاری و فرهنگی بر تاب آوری روانی است. یافته ها نشان داد تاب آوری روانی محصول تعامل بین مهارت های فردی، تجربه های پرورشی و حمایت اجتماعی است و برنامه های هدفمند، تعاملی و مبتنی بر نیازهای واقعی دانش آموزان می توانند نقش محافظتی و تقویتی موثری داشته باشند. محدودیت های پژوهش شامل محدود بودن جامعه آماری و تاثیر احتمالی متغیرهای محیطی و خانوادگی بود. پیشنهادات کاربردی شامل طراحی برنامه های مشارکتی و چندبعدی، ارتقای مهارت های هیجانی و اجتماعی، ایجاد فرصت های موفقیت، آموزش مربیان و ارزیابی مستمر کیفیت فعالیت های پرورشی است.پژوهش حاضر با ارائه راهکارهای عملی، می تواند به مدیران و مربیان کمک کند تاب آوری روانی و سلامت روان دختران نوجوان را بهبود بخشند و نقش موثری در پیشگیری از آسیب های روانی و ارتقای عملکرد تحصیلی آنان ایفا نماید.

کلیدواژه ها:

تاب آوری روانی ، برنامه های پرورشی ، دختران نوجوان ، مدارس دخترانه ، مشارکت فعال ، سلامت روان.