عناصر عفت در اشعار «شاب الظریف»

«عفت» از واژهای ریشه داری در شعر و ادبیات بوده که از دیرباز در آثار شاعران عرب، توانسته جایگاهی ویژه را مختص خود کند. عفت به معنای پاکدامنی و خویشتن داری؛ دارای عناصری است که با مصادیقی که از آن جلوه گر می شود؛ تمام اصول انسانیت را، در بر گرفته و با شاخصه های گوناگونش در شعر عربی بویژه در غزلیات و مذحیات، خودنمایی می کند و از مهم ترین عناصر و مصادیق آن می توان به عفت در چشم، گفتار و رفتار، اشاره نمود؛ تاریخ دوره مملوکی شاهد حضور شاعران بسیاری است که دیوان ایشان سرشار از مطالب بی مایه بوده که نمودهای فساد، هوی و هوس رانی در آن ها به فراوانی دیده می شوند و طرز نگاه و دیدگاه آنان نسبت به زنان و استفاده از آنان به عنوان یک ابزار مادی، را به تصویر کشیده اند؛ که البته اوضاع سیاسی اجتماعی، اقتصادی تاثیر بسزایی در این اشعار داشته است. ولی با این اوصاف در این میان شاعرانی قرار داشته که از عفت، پاکی، تقدس، زهد، پرهیزگاری و خویشتن داری در شعرشان، سخن گفته اند و پژوهش حاضر با بهره گیری از روش توصیفی و بر مبنای استخراج، دسته بندی و تحلیل اشعار مربوط به عفاف و جلوه های آن در دیوان شاعری برجسته از این دوره به نام «الشاب الظریف» پرداخته است. با ضرورت این که به دنبال بررسی برخی از مهم ترین جلوه های عفت در شعر این شاعر، می توان مفهوم عفت در اصطلاح، قرآن و در نگاه علمای علم اخلاق و اهل ادب، مورد بررسی قرار داد و نمودها و مصادیقی از این واژه را در برخی از اشعار ناب و برجسته از این شاعر توانمند دوره ی مملوکی مورد مشاهده و بررسی قرار داد.

کلیدواژه ها:

عفت ، شاب ظریف ، عفت زبان ، عفت رفتار