راهبردهای توانمندسازی معلمان برای استفاده موثر از ابزارهای هوش مصنوعی

تحولات شتابان فناوری های دیجیتال، به ویژه ظهور و گسترش ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی، نظام های آموزشی را با فرصت ها و چالش های نوینی مواجه ساخته است که نقش معلمان را به عنوان کنشگران اصلی فرایند یاددهی–یادگیری بیش از پیش برجسته می سازد. در این میان، توانمندسازی معلمان برای استفاده موثر، آگاهانه و هدفمند از ابزارهای هوش مصنوعی، به عنوان یکی از الزامات اساسی تحقق آموزش باکیفیت و همسو با تحولات عصر دیجیتال مطرح است. پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی–تبیینی، به شناسایی و تبیین راهبردهای توانمندسازی معلمان در بهره گیری آموزشی از ابزارهای هوش مصنوعی می پردازد و تلاش می کند ابعاد شناختی، مهارتی، نگرشی و اخلاقی این توانمندسازی را در چارچوب نظام آموزشی ایران مورد بررسی قرار دهد. در این مقاله، ضمن تبیین مفهوم هوش مصنوعی در آموزش و جایگاه آن در بهبود فرایند تدریس، بر ضرورت ارتقای سواد فناورانه و پداگوژیک معلمان تاکید می شود. یافته های تحلیلی نشان می دهد که فقدان آموزش های نظام مند، نگرانی های اخلاقی، ضعف زیرساخت ها و ناهماهنگی سیاست های آموزشی از جمله موانع اصلی استفاده موثر معلمان از ابزارهای هوش مصنوعی است. از سوی دیگر، طراحی برنامه های توانمندسازی حرفه ای، تلفیق آموزش هوش مصنوعی با برنامه های تربیت معلم، توسعه نگرش های مثبت و مسئولانه نسبت به فناوری، و هم سویی این راهبردها با اسناد بالادستی آموزش وپرورش می تواند زمینه بهره برداری اثربخش از ظرفیت های هوش مصنوعی را فراهم آورد. نتایج این پژوهش می تواند به عنوان مبنایی نظری و کاربردی برای سیاست گذاران آموزشی، برنامه ریزان درسی و معلمان در جهت ارتقای کیفیت آموزش و تحقق یادگیری هوشمند مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی در آموزش ، توسعه حرفه ای ، فناوری آموزشی ، یاددهی–یادگیری هوشمند