بررسی ارتباط میان مدل های هوش هیجانی در دانش آموزان

هوش هیجانی به عنوان یکی از حیاتی ترین سازه های روان شناختی، نقش تعیین کننده ای در موفقیت تحصیلی، سازگاری اجتماعی و سلامت روان دانش آموزان ایفا می کند. این پژوهش با هدف تبیین و بررسی ارتباط میان مدل های مختلف هوش هیجانی و جایگاه آن ها در نظام آموزشی انجام شده است. در این راستا، مدل های صاحب نام از جمله مدل بار-آن، مدل سالووی و مایر و مدل گلمن مورد واکاوی قرار گرفته اند تا تفاوت ها و شباهت های نظری و کاربردی آن ها در محیط های آموزشی مشخص گردد. روش تحقیق حاضر از نوع توصیفی–تحلیلی و به صورت مطالعه کتابخانه ای است که در آن با مرور نظام مند پیشینه پژوهش و ادبیات موضوع، ارتباط میان مولفه های مختلف هوش هیجانی در دانش آموزان تحلیل شده است. داده ها با استناد به منابع معتبر علمی و پژوهش های داخلی و خارجی گردآوری شده اند. یافته ها نشان می دهند که اگرچه رویکرد این مدل ها متفاوت است، اما همگی بر مهارت های درک احساسات خود و دیگران، خودآگاهی، مدیریت هیجانات و مهارت های اجتماعی تاکید دارند و این مولفه ها همبستگی معناداری با پیشرفت تحصیلی و کاهش رفتارهای پرخطر در دانش آموزان دارند. نتایج حاکی از آن است که آموزش هوش هیجانی بر اساس هر یک از این مدل ها می تواند به عنوان یک مداخله موثر در فرآیند تربیت و آموزش دانش آموزان مورد استفاده قرار گیرد. ادغام این مهارت ها در برنامه های درسی مدارس، نه تنها عملکرد تحصیلی را ارتقا می دهد، بلکه به پرورش شخصیتی متعادل و مسئولیت پذیر در نسل آینده کمک شایانی می نماید. بنابراین، پیشنهاد می شود که سیاست گذاران آموزشی با توجه به بستر فرهنگی–اجتماعی ایران، از الگوهای بومی سازی شده هوش هیجانی بهره ببرند.

کلیدواژه ها:

هوش هیجانی ، دانش آموزان ، مدل بار-آن ، مدل سالووی و مایر ، مدل گلمن