الگوی گفت وگوی عقلانی و اخلاقی در مناظرات امام رضا (ع) و کاربرد آن در تربیت بین فرهنگی و تعامل بین دینی دنیای معاصر

در شرایط کنونی که تعاملات بین فرهنگی و گفت وگوی بین دینی بیش از گذشته ضرورت یافته است، بازخوانی میراث فکری و روشی امام رضا (ع) می تواند الگویی کارآمد برای ایجاد ارتباط عقلانی و اخلاقی میان فرهنگ ها و تربیت بین فرهنگی ارائه دهد. این پژوهش با رویکرد تحلیل محتوای کیفی بر اساس رویکرد گال و همکاران(۱۹۹۴) و استفاده از منابع روایی و تاریخی معتبر، به واکاوی مولفه های الگوی گفت وگو در مناظرات امام رضا (ع) پرداخته است. داده ها پس از کدگذاری باز و سازمان دهی، در قالب پنج محور اصلی دسته بندی شدند: «اصول اخلاق گفت وگو» شامل مولفه هایی همچون تواضع علمی، آزادی اندیشه، ایجاد حس مشترک، و هدف گذاری هدایت گرایانه؛ «روش های عقلانی استدلال و اقناع» شامل استفاده از برهان عقلی، منطق قیاسی، دفاع عقلانی از مبانی اعتقادی و ارائه پاسخ های دقیق و مستدل؛ «مهارت های گفت وگوی بین دینی» مانند تعیین چارچوب مشترک، شناخت منابع طرف مقابل و تاکید بر اشتراکات؛ «راهبردهای ارتباط موثر با مخاطب» که ناظر بر مدیریت هدفمند بحث، طرح پرسش های راهبردی، تعریف دقیق مفاهیم و ایجاد امنیت ذهنی است؛ و درنهایت «اهداف تربیتی و راهبردی مناظره» شامل تثبیت استقلال فکری، پرهیز از تخریب، و ارائه الگویی برای تعامل سازنده جهانی. نتایج پژوهش نشان می دهد که این الگو می تواند به عنوان مدلی عملی برای گفتمان های علمی، تربیتی و بین فرهنگی در دنیای امروز مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

سیره رضوی ، مناظرات امام رضا (ع) ، تعامل بین فرهنگی