شناخت وضعیت شوری خاک باغ های انار ساوه

شوری خاک یکی از مهم ترین چالش های تولید پایدار انار (Punica granatum L.) در شهرستان ساوه به شمار می رود. قرارگیری این منطقه در اقلیم خشک و نیمه خشک، شرایط را برای تجمع نمک ها و سدیمی شدن خاک فراهم کرده است که می تواند اثرات منفی قابل توجهی بر رشد درختان، کاهش عملکرد و افت کیفیت میوه انار بر جای گذارد. با توجه به اهمیت این موضوع، پژوهش حاضر با هدف بررسی وضعیت شوری و خطر سدیمی خاک باغ­های انار منطقه انجام شد. در این مطالعه از ۲۳ باغ انار نمونه برداری خاک انجام شد. ویژگی­هایی مانند هدایت الکتریکی عصاره گل اشباع، اسیدیته، کربنات کلسیم معادل، بافت، سدیم، کلسیم و منیزیم، کلر محلول، سولفات و نسبت جذب سدیم اندازه گیری شده و داده ها با استفاده از آمار توصیفی، تحلیل شد. ضریب همبستگی ویژگی­ها تعیین و هدایت الکتریکی عصاره گل اشباع خاک­های مورد مطالعه با استفاده از روش درون یابی مکانی پهنه­بندی شد. نتایج نشان داد که میانگین هدایت الکتریکی عصاره گل اشباع خاک ها ۰۸/۴ دسی زیمنس بر متر بود. میانگین اسیدیته خاک­ها ۷/۸ و میانگین کربنات کلسیم معادل ۲۲/۰۲ درصد بود. همبستگی بالایی بین سدیم و بی­کربنات محلول با هدایت الکتریکی عصاره گل اشباع مشاهده شد. میانگین کلر، سولفات و بی کربنات به­ترتیب ۲۰/۴۱، ۱۸/۲۵ و ۲/۱۶ میلی اکی والان بر لیتر بود. ۶۵/۲ درصد از خاک های مورد مطالعه از نظر شوری و سدیمی بودن فاقد محدودیت بود. بر اساس نقشه پهنه­بندی ۷۰۰۰ هکتار از اراضی مورد مطالعه در گروه خاک های شور قرار گرفت که بیانگر وجود محدودیت برای تولید پایدار محصول است. بر اساس یافته های این تحقیق، می توان نتیجه گرفت که اگرچه بخشی از خاک های باغ ها انار شهرستان ساوه با مشکل شوری مواجه هستند، اما خطر سدیمی شدن پایین است؛ بنابراین، استفاده از راهکارهای مدیریتی نظیر بهبود روش های آبیاری، اصلاح خاک و مدیریت بهینه تغذیه گیاهی می تواند در کاهش اثرات منفی شوری و پایداری تولید انار نقش موثری ایفا نماید.

کلیدواژه ها:

انار ، ساوه ، شوری خاک ، کربنات کلسیم معادل ، نسبت جذب سدیم