بررسی خصوصیات فیزیکی و مکانیکی گونه درخت گردو (Juglans regia) منطقه بارکلا شهرستان کردکوی استان گلستان

سابقه و هدف: چوب، ماده طبیعی تجدیدپذیر بی نظیری است که به عنوان یک منبع تجدیدپذیر، نقش اساسی در توسعه اجتماعی و اقتصادی یک کشور ایفا می کند. درخت گردو (Juglans regia)، یک درخت قطور و با دوام است که در جنگل­های معتدله و نیمه گرمسیری آسیا، اروپا و آمریکا یافت می شود. از سوی دیگر، درخت گردو یکی از مهم­ترین گونه­های چوبی در ایران است که در صنایع مختلفی مانند مبلمان، روکش و پانل­های ساختمانی مورداستفاده قرار می­گیرد. بر همین اساس، دسترسی به خصوصیات فیزیکی و مکانیکی مختلف این گونه موردنیاز است.مواد و روش­ها: در این پژوهش نمونه­برداری از گونه گردو واقع در جنگل روستای بارکلا از شهرستان کردکوی (استان گلستان) مورداستفاده قرار گرفت. میانگین قطر برابرسینه سه تنه حدود ۳/۵۱ سانتی متر و میانگین سن سه تنه حدود ۵۱ سال اندازه گیری شد. از استاندارد ISO ۳۱۲۹ و ASTM D-۱۴۳ به ترتیب برای انجام آزمایش های فیزیکی و مکانیکی استفاده گردید. تعداد نمونه ها برای آزمایش های فیزیکی حدود ۳۱۹ عدد و برای انجام آزمایش های مکانیکی حدود ۲۴۶ عدد بود. ویژگی­های فیزیکی شامل (دانسیته خشک، دانسیته بحرانی، دانسیته مرطوب، حداکثر رطوبت، هم کشیدگی و واکشیدگی) و خواص مکانیکی شامل (مقاومت خمشی، مدول الاستیسیته، فشار موازی به الیاف، کشش موازی و عمود بر الیاف، برش موازی به الیاف، سختی و شکاف خوری) بررسی شد. نمونه های تهیه شده برای انجام آزمایش های مکانیکی، به مدت چهار هفته در اتاق کلیما در دمای ۲۰ درجه و رطوبت نسبی ۶۵ درصد قرار گرفتند تا رطوبت کلیه نمونه ها در هنگام انجام آزمایش های مکانیکی برابر با ۱۲ باشد. برای انجام آزمایش های مکانیکی از دستگاه شرکتSANTOM ۱۵۰  با لودسل های مناسب هر آزمایش واقع در دانشگاه ملی و مهارت امام محمدباقر ساری استفاده شد.نتایج: نتایج دانسیته مرطوب، خشک و بحرانی گونه گردو واقع در کردکوی استان گلستان به ترتیب برابر ۱۶/۱، ۶۳/۰ و ۵۴/۰ گرم بر سانتی­متر مکعب به دست آمد. همچنین، میزان هم­کشیدگی طولی، شعاعی، مماسی و حجمی آن به ترتیب برابر با ۴/۰، ۶۵/۵، ۳۰/۸ و ۳۵/۱۴ درصد و واکشیدگی طولی، شعاعی، مماسی و حجمی به ترتیب برابر با ۵۱/۰، ۷۱/۵، ۸۸/۸ و ۱/۱۵ درصد و رطوبت بیشینه نمونه ها ۱۴/۱۰۵ درصد به دست آمد. نتایج مقاومت مکانیکی گونه گردو برای مقاومت خمشی برابر ۴۶/۱۰۲ نیوتن بر میلی­متر مربع، مدول الاستیسیته برابر با ۰۲/۱۰۲۴۶ نیوتن بر میلی­متر مربع، فشار موازی به الیاف برابر با ۱۱/۳۴ نیوتن بر میلی­متر مربع، کشش موازی و عمود بر الیاف به ترتیب برابر با ۱۷/۱۴۶ و ۶۶/۹ نیوتن بر میلی­متر مربع، برش موازی به الیاف برابر با ۵۴/۱۱ نیوتن بر میلی­متر مربع و سختی برابر با ۷۰/۶۶۲۲ نیوتن و مقاومت به شکاف خوری ۶۹/۱ نیوتن بر میلی متر مربع اندازه­گیری شد. نتایج به دست آمده نشان دهنده تاثیر مثبت دانستیه بر روی خصوصیت مکانیکی چوب می باشد. البته عواملی مانند عوامل جغرافیایی و ارتفاع از سطح دریا بر روی خواص فیزیکی چوب مانند واکشیدکی و هم کشیدگی چوب نیز موثر است. در این تحقیق مشخص شد اثر سن درخت روی خصوصیت مکانیکی چوب اثر کاملا مثبتی دارد.نتیجه­ گیری: باتوجه به نتایج به دست آمده از این پژوهش و مقایسه آن با مقادیر گزارش شده در تحقیقات گذشته می­توان گفت که گونه گردو منطقه بارکلا کردکوی استان گلستان دارای دانستیه مناسب و از لحاظ بیشتر مقاومت های مکانیکی نیز از گردو چهار استان کشور که قبلا موردمطالعه قرار گرفته بود بیشتر بود. یکی از دلایل این موضوع را می توان به سن بیشتر گردو این منطقه نسبت به گردو چهار استان دیگر ذکر کرد. باتوجه به مقاومت­های مکانیکی خوب به دست آمده از چوب گردو می­توان در صنایع پارکت، مبلمان، روکش و پانل­های ساختمانی استفاده کرد.

کلیدواژه ها:

چوب گردو ، خصوصیات فیزیکی ، خصوصیات مکانیکی ، مبلمان و روکش