عوامل موثر بر تقاضای گردشگری ایران: کاربردی از مدل رگرسیون خطی با ضرایب فازی متقارن و نامتقارن

با توجه به نقش گردشگری بر رشد و توسعه اقتصادی هر کشور، شناخت صحیح از متغیرهای تاثیرگذار بر تقاضای گردشگری و میزان اثرگذاری هریک از آنها موجب می شود تا مسئولان، زیر ساخت های مناسب برای جذب گردشگران را فراهم کنند. در این مقاله با استفاده از مدل رگرسیون خطی با ضرایب فازی متقارن و نا متقارن در محیط برنامه های گمز و متلب به تحلیل تابع تقاضای گردشگری در اقتصاد ایران پرداخته شده است. هدف اصلی این مطالعه به کارگیری روش خاص تجزیه و تحلیل عوامل موثر بر تابع تقاضای گردشگری در ایران برای دوره زمانی ۱۳۹۸-۱۳۷۵ است. براساس نتایج حاصل از برآورد می توان اظهار داشت که در مدل رگرسیون فازی با ضرایب متقارن، نمای تابع تقاضای گردشگری برای تمام درجه های عضویت ۱/۰ تا ۹/۰ یکسان است، حتی تغییر بسیار اندکی هم در مقدار نما مشاهده نمی شود که بیانگر عدم توجه کافی به پتانسیل های موجود در این صنعت است. ازسوی دیگر با تغییر ضرایب کشیدگی هیچ تغییری در مقدار تابع هدف (تقاضای گردشگری) حاصل نشده است که بیانگر وجود رابطه بلند مدت و ثبات تابع تقاضای گردشگری در ایران است. همچنین بیشترین میزان مخارج گردشگران در درجه عضویت ۲/۰ بیانگر میزان رونق این صنعت است که نتایج نشان می دهد نرخ واقعی ارز با مقدار ۷۸/۹ و قیمت نفت با مقدار ۸۱/۹ بیشترین تاثیر را بر مخارج گردشگری دارد. برای ارزیابی نتایج برآورد از متداول ترین معیارهای MSE، RMSE، MAPE، MAE استفاده شده که نشان دهنده کارایی فوق العاده مدل رگرسیون با ضرایب فازی است.

کلیدواژه ها:

تابع تقاضای گردشگری ، رگرسیون فازی ، ضرایب متقارن و نامتقارن