چارچوبی برای ارزیابی و ارتقای پایداری زیرساخت های سبز شهری (مطالعه موردی: پارک مردم همدان، ایران)

هدف:. هدف این پژوهش ارائه رویکردی یکپارچه برای ارزیابی و ارتقای پایداری پارک های شهری است که در آن پارک مردمی همدان به عنوان مطالعه موردی انتخاب شده است. در این راستا، توسعه یک چارچوب مقیاس پذیر، انعطاف پذیر و قابل تکرار برای اندازه گیری پایداری پارک های شهری مد نظر قرار داده شده است.روش پژوهش: چارچوب مورد استفاده در این پژوهش به گونه ای طراحی شده است که برای استفاده مدیران پارک و ذی نفعان با استفاده از داده های عملیاتی، کاربردی، مقرون به صرفه و قابل دسترس باشد. این ارزیابی بر اساس سه رکن اصلی پایداری شامل ابعاد محیطی، اجتماعی و اقتصادی انجام شده که این ارکان به ۲۴ شاخص و ۶۰ معیار تقسیم شده اند. هر معیار بر اساس تاثیر عددی آن بر پایداری، به عنوان مثبت (+) یا منفی (-) و به عنوان داخلی یا خارجی طبقه بندی شد. معیارهای داخلی می توانند مستقیما تحت تاثیر مدیریت پارک قرار گیرند، در حالی که معیارهای خارجی به عوامل خارجی مانند سیاست های دولت بستگی دارد. برای هر رکن پایداری، امتیازات بر اساس مقادیر میانگین شاخص های مربوطه محاسبه شد و هر ستون به طور مساوی در امتیاز کلی پایداری مشارکت داشت.یافته ها: نتایج نشان داد که پارک مردم همدان در حال حاضر از وضعیت پایداری ضعیفی برخوردار است و در مجموع ۳۳.۲۹ درصد امتیاز دارد. رکن های محیط زیستی و اقتصادی به ترتیب ۲۳.۸۰ درصد و ۲۱.۴۳ درصد و رکن اجتماعی ۵۴.۶۶ درصد امتیاز را کسب کردند. ضعف های کلیدی شامل مدیریت ضعیف آب، عدم استفاده از انرژی های تجدیدپذیر و سیستم های ناکافی مدیریت پسماند بود. با اتخاذ اقدامات مناسب، ارزش کل پایداری پارک می تواند به ۸۷.۹۶ درصد افزایش یابد که پتانسیل قابل توجهی را برای بهبود برجسته می کند.نتیجه گیری: در این مطالعه، نقاط ضعف در حفاظت از منابع آبی، پذیرش انرژی های تجدیدپذیر و مدیریت ضایعات شناسایی شد. برای بهبود پایداری پارک مطالعه شده، پیشنهاد می شود که فناوری های پیشرفته ای نظیر سیستم های جمع آوری آب باران، روشنایی LED و برنامه های تولید کمپوست به کار گرفته شوند. این اقدامات نه تنها می تواند اثرات مثبت محیط زیستی داشته باشد بلکه به ارتقاء کیفیت و پایداری پارک نیز کمک می کند. علاوه بر این، برگزاری کارگاه های آموزشی در زمینه موضوعات محیط زیستی می تواند به افزایش مشارکت و آگاهی جامعه کمک کند. در مقایسه با سایر پارک ها، پارک مورد بررسی به دلیل دسترسی آزاد و سیاست های فراگیر خود، عملکرد بهتری از نظر اجتماعی داشته است.

کلیدواژه ها:

پارک های شهری ، ارزیابی پایداری ، توسعه پایدار ، فضای سبز ، محیط شهری