تمرکز محتوای کتاب درسی و راهنمای معلم علوم تجربی ششم ابتدایی و تسلط معلمان بر مهارت های فرآیند علمی

در قرن معاصر بکارگیری مهارت های فرآیند علمی برای یادگیری مادام العمر حیاتی است. با این حال، در کشور ما وضعیت آموزش مهارت ها و تسلط معلمان بر آن ها نامشخص است. از این رو هدف مطالعه حاضر شناسایی وضعیت موجود آموزش مهارت های فرآیند علمی است. در ابتدا طرح کدگذاری مهارت های دوازده گانه تدوین و تحلیل محتوای کتاب درسی علوم تجربی پایه ششم ابتدایی چاپ ۱۴۰۳-۱۴۰۲ و راهنمای معلم مربوط چاپ ۱۳۹۳-۱۳۹۲ با واحد ثبت مضمون و روش آنتروپی شانون انجام شد. سپس پرسشنامه ی محقق ساخته شامل ۲۵ سوال بر اساس طیف لیکرت بین ۹۲ نفر از معلمان ششم ابتدایی شهرستان بابلسر که به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند، توزیع گردید. روایی ابزار تحلیل محتوا و پرسشنامه از طریق نظرات اساتید گروه تکنولوژی آموزشی اعتبارسنجی شد و پایایی تحلیل محتوا با مقادیر کاپا بین ۶۲۷/۰ و ۸۷۱/۰ و پرسشنامه با ضریب آلفای کرونباخ ۸۲/۰ تائید گردید. برای آمار استنباطی نیز از آزمون نرمالیته کولموگروف-اسمیرنف و تی زوجی استفاده شد. طبق نتایج بدست آمده، بیشترین توجه کتاب درسی، کتاب راهنمای معلم و معلمان به مهارت های تعریف عملیاتی و رابطه مکان و زمان بوده و مهارت های ارتباطات و استنتاج نسبتا کمتر مورد توجه قرار گرفته اند. نتایج نشان دهنده عدم وجود تعادل در پوشش مهارت های فرآیند علمی در برنامه درسی آموزش علوم پایه ششم است؛ لذا بازنگری در برنامه درسی و توجه مولفان به موضوع توزیع متوازن مهارت ها پیشنهاد می گردد.

کلیدواژه ها:

تحلیل محتوا ، کتاب درسی ، راهنمای معلم ، علوم تجربی ، مهارت های فرایند علمی