نقشه مفهومی به عنوان یک ابزار ارزیابی تکوینی: تحلیل کمی و کیفی اثربخشی آن در کلاس های پرجمعیت دانشگاه

پیشینه و اهداف: نقشه های مفهومی ابزارهای موثری برای نمایش ساختارهای دانش و شناسایی تصورات نادرست در میان یادگیرندگان هستند. این مطالعه به بررسی سودمندی نقشه های مفهومی به عنوان یک ارزشیابی تکوینی در برنامه درسی دانشجویان کارشناسی علوم تربیتی پرداخته است.روش ها : در این پژوهش چندروشی ۱۱۰ نفر از دانشجویان کارشناسی علوم تربیتی در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و داده ها از طریق پرسشنامه ای محقق ساخته به صورت میدانی جمع آوری شد، به دست آمد. پس از تایید روایی و پایایی پرسشنامه، نتایج با استفاده از آمار توصیفی و آزمون کروسکال والیس (α = ۰.۰۵) تحلیل گردید. در بخش کیفی، داده ها با استفاده از روش پدیدارشناسی و پرسشنامه باز جمع آوری و با مدل جیورجی تحلیل شدند. یافته ها: : یافته ها نشان می دهد که اثربخشی نقشه های مفهومی در درک مفهوم و یادگیری (میانگین ± انحراف معیار: ۶.۷۶ ± ۱.۵) به طور معناداری بیشتر از سایر ابعاد مانند انگیزش و خودانضباطی (۵.۰۶ ± ۱.۴۲)، مهارت های شناختی (۴.۸۹ ± ۱.۴۳) و مدیریت زمان و سازماندهی (۴.۸۹ ± ۱.۳۷) بود. از بررسی ادراک دانشجویان، ۸ مضمون اصلی استخراج شد: شامل؛ درک و فهم عمیق مطالب ، مرور و تکرار مطالب ، سازماندهی مطالب، مدیریت زمان مطالعه و جلوگیری از اهمال کاری، خود ارزیابی و آمادگی، تسهیل یادگیری، آرامش روانی و مدیریت استرس و تثبیت مطالب در ذهن. نتیجه گیری: نتایج این پژوهش تاثیر مثبت نقشه های مفهومی در تمام ابعاد بر یادگیری تایید می کند، لذا بهره گیری از آن به عنوان ارزشیابی تکوینی در کلاس های پرجمعیت، موثر می باشد.

کلیدواژه ها:

"نقشه مفهومی" ، "ارزشیابی تکوینی " ، "کلاس های پرجمعیت " ، " دانشگاه" ، دانشجویان"