کاربرد الگوهای زیستی در آموزش مفاهیم علوم تجربی پایه های ابتدایی (کتاب علوم سوم و چهارم)

این مقاله با هدف ارائه راهکارهای عملی و مبتنی بر دانش تخصصی زیست شناسی برای آموزش موثر مفاهیم علوم تجربی در دوره ابتدایی نگاشته شده است. مطالعه حاضر به صورت کیفی و با بهره گیری از روش تحلیل محتوای کتاب های علوم سوم و چهارم ابتدایی (چاپ ۱۴۰۰) و سپس تطبیق نظام مند مفاهیم استخراج شده با الگوهای آموزشی فعال زیستی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که مفاهیم مرتبط با زیست شناسی (شامل تنوع جانداران، بدن انسان، گیاهان و محیط زیست) نزدیک به ۴۰ درصد از محتوای این کتاب ها را تشکیل می دهند که نشان دهنده ظرفیت بالای این دروس برای بهره گیری از تخصص معلمان زیست شناس است. در این مقاله، برای هر مفهوم اصلی، مجموعه ای از «الگوهای آموزشی زیستی» شامل: استفاده از مدل های ساده و کم هزینه، طراحی آزمایش های کلاسی امن و جذاب، ایجاد پیوند مستقیم با محیط زندگی و تجربیات دانش آموزان و به کارگیری روایت گری و قصه های علمی ارائه شده است. این الگوها با توجه به ویژگی های رشدی دانش آموزان در مرحله «عملیات عینی» طراحی شده اند. نتیجه گیری نهایی حاکی از آن است که معلمان دارای دانش زیست شناسی می توانند با به کارگیری نظام مند این الگوها، نه تنها بر عمق و ماندگاری یادگیری بیفزایند، بلکه نگرش علمی، حس کنجکاوی و مسئولیت پذیری زیستمحیطی دانش آموزان را به طور معناداری تقویت کنند. مقاله همچنین چالش های پیش رو و راهکارهای عملی برای غلبه بر آن ها را مورد بحث قرار می دهد.

کلیدواژه ها:

الگوهای زیستی ، آموزش علوم ابتدایی ، تدریس زیست شناسی ، کتاب علوم سوم و چهارم ، آزمایش های ساده ، یادگیری فعال.