تحلیل نقش سواد رسانه ای معلمان در بهبود کیفیت یاددهی–یادگیری دانش آموزان

در عصر گسترش رسانه های دیجیتال و نفوذ روزافزون فناوری های ارتباطی در نظام های آموزشی، سواد رسانه ای معلمان به عنوان یکی از شایستگی های اساسی حرفه معلمی، نقشی تعیین کننده در کیفیت فرآیند یاددهی–یادگیری ایفا می کند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش سواد رسانه ای معلمان در بهبود کیفیت یاددهی–یادگیری دانش آموزان انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی از نوع همبستگی است. جامعه آماری پژوهش را معلمان دوره متوسطه تشکیل داده اند که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی، نمونه ای آماری انتخاب شد. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه استاندارد سواد رسانه ای معلمان و پرسشنامه محقق ساخته کیفیت یاددهی–یادگیری بود که روایی آن ها به روش محتوایی و پایایی با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ تایید گردید. داده ها با بهره گیری از آزمون های آماری همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه، تحلیل واریانس و مدل یابی معادلات ساختاری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان داد که بین سطح سواد رسانه ای معلمان و کیفیت یاددهی–یادگیری دانش آموزان رابطه ای مثبت و معنادار وجود دارد. همچنین، نتایج حاکی از آن بود که در میان ابعاد سواد رسانه ای، هدایت دانش آموزان در فضای رسانه ای و بازخورددهی موثر بیشترین تاثیر را بر ارتقای کیفیت یادگیری دارند. افزون بر این، متغیرهای جمعیت شناختی معلمان از جمله سابقه تدریس و سطح تحصیلات، نقش تعدیل کننده ای در این رابطه ایفا می کنند، هرچند اثر اصلی همچنان مربوط به سواد رسانه ای معلمان است. بر اساس نتایج به دست آمده، می توان نتیجه گرفت که ارتقای سواد رسانه ای معلمان نه تنها موجب بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان می شود، بلکه زمینه ساز تقویت مشارکت فعال، تفکر انتقادی و یادگیری معنادار در کلاس های درس است. از این رو، توجه به آموزش و توانمندسازی معلمان در حوزه سواد رسانه ای باید به عنوان یکی از اولویت های اساسی نظام آموزش و پرورش مدنظر قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

سواد رسانه ای معلمان ، کیفیت یاددهی–یادگیری ، یادگیری دانش آموزان ، آموزش و پرورش ، فناوری های آموزشی ، تفکر انتقادی.