فشاردیده شدن درفضای مجازی دانش آموزان

گسترش شبکه های اجتماعی و فضاهای مجازی، زیست جهان دانش آموزان را به گونه ای بنیادین دگرگون کرده و الگوهای جدیدی از تعامل، دیده شدن و قضاوت اجتماعی را پدید آورده است. در این فضا، «دیده شدن» به عنوان یک ارزش نمادین، با فشارهای روانی، اجتماعی و هویتی همراه شده و تجربه زیسته دانش آموزان را تحت تاثیر قرار داده است. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناختی، به واکاوی تجربه زیسته دانش آموزان از فشار ناشی از دیده شدن در فضای مجازی می پردازد. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با دانش آموزان گردآوری و با استفاده از تحلیل مضمون مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها نشان داد فشار دیده شدن در فضای مجازی در قالب تم هایی همچون اضطراب مقایسه اجتماعی، ترس از قضاوت و طرد، مدیریت نمایشی هویت، وابستگی به بازخورد (لایک و کامنت) و فرسودگی روانی بروز می یابد. همچنین، دانش آموزان راهبردهایی چون خودسانسوری، فاصله گیری موقت از شبکه های اجتماعی و بازتعریف معیارهای ارزشمندی فردی را برای مقابله با این فشارها به کار می گیرند. نتایج پژوهش بر ضرورت آموزش سواد رسانه ای انتقادی، حمایت روانی–آموزشی و ایجاد فضاهای امن گفت وگو در مدارس تاکید دارد تا بتوان از پیامدهای منفی فشار دیده شدن در فضای مجازی کاست.

کلیدواژه ها:

فشار دیده شدن ، فضای مجازی ، دانش آموزان ، تجربه زیسته ، شبکه