اصطلاح توسعه در علوم اجتماعی و آموزشی

مانند هر اصطلاح دیگر، «توسعه» تا آن معنایی که امروز در محافل علوم اجتماعی از آن اراده می شود مسیری را طی کرده است که واسازی و ریشه یابی آن میتواند در رفع کرتابی ها و تولید اندیشه های نو موثر باشد این اصطلاح در طی دو سده اخیر در فضای اندیشه ورزی غرب شکل گرفته و سپس با انتقال به فضای ایران و دیگر کشورهای اسلامی از تعابیری مانند توسعه به عنوان معادل آن استفاده شده است. در این مقاله با سه روش به ریشه شناسی این اصطلاح پرداخته می شود روش نخست ریشه شناسی واژه های غربی ناظر به اصطلاح - مشخصا development وEntwicklung و معادلهای آن در زبانهای فارسی و دیگر زبانهای اسلامی - مشخصا توسعه از حیث است )Historical morphology( سازه شناسی تاریخی روش دوم ریشه شناسی اصطلاح از حیث بافت که در آن کاربرد Contextual etymology( کاربرد است اصطلاح توسعه و معادلهای آن در طول سده های ۱۹ و ۲۰ مطالعه میگردد و این کاربردها هم از حیث تنوع و هم تحول بررسی می شود و در راستای آن رابطه میان مفهوم توسعه و مفاهیم رقیب - به ویژه پیشرفت - پیجویی می گردد. روش سوم، مطالعه صورتبندی ساخت معناست که با استفاده از داده های دو مطالعه پیشین به دنبال آن خواهد بود تا فرآیند ساخت معنای توسعه را در خوانشهای مختلف تمدنی استخراج و بازنمایی کند. به عنوان تتمه ای بر بحث نسبت میان رفتارهای واژه ای Lexical behavior) و رفتارهای اصطلاحی (Terminological behaviour) توسعه در حوزه تمدن اسلامی و حوزه تمدن غربی و اسلاوی بررسی میگردد و نشان داده می شود که چگونه پیوندهای ریشه ای این اصطلاح با زبانهای عرفی اصطلاح را واکاوی میکند و نوعی درک بومی ازآن فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

توسعه پیشرفت ریشه شناسی اصطلاح شناسی ، صورت بندی ساخت معنا ، توسعه آموزشی