ارزیابی تاثیر برنامه های توسعه حرفه ای معلمان بر رضایت شغلی و کارایی تدریس در مدارس

این پژوهش به صورت ترکیبی (Mixed Methods) اثر برنامه های توسعه حرفه ای (Professional Development Programs – PDP) بر دو بعد کلیدی معلم – رضایت شغلی و کارایی تدریس – را در مدارس متوسطه بررسی می کند. جامعه هدف معلمان دوره متوسطه (دوره اول و دوم) در مناطق شهری و روستایی بود. به منظور اندازه گیری اثر، از مقیاس های استاندارد Job Satisfaction Survey (JSS) برای رضایت شغلی، Teacher Self Efficacy Scale (TSES) برای خود کارآیی، Classroom Observation Protocol (COP) برای کارایی تدریس، و فرم ثبت حضور در PDP برای حجم و نوع شرکت در برنامه ها استفاده شد. داده های کمی از ۲۴۰ معلم جمع آوری شد و با مدل سازی مسیر (Structural Equation Modeling) و تحلیل چندسطحی (Hierarchical Linear Modeling) مسیرهای مستقیم، واسطه ای (خود کارآیی) و تعدیل کننده (حمایت مدیریتی) بررسی گردید. داده های کیفی از طریق مصاحبه های نیمه ساختاری با معلمان، مدیران و سرپرستان گردآوری و با روش تحلیل محتوایی کدگذاری شد. نتایج نشان داد که هر ۱۰ ساعت حضور در PDP به صورت معناداری رضایت شغلی (β = ۰.۲۸, p < ۰.۰۱) و کارایی تدریس (افزایش ۰.۷ واحد در نمره COP) را ارتقا می دهد. خود کارآیی معلم به عنوان متغیر میانی نقش مهمی در تقویت رضایت شغلی ایفا می کند (β = ۰.۳۴, p < ۰.۰۱) و حمایت مدیریتی اثر تعاملی مثبت بر رابطه PDP کارایی تدریس دارد (β = ۰.۱۴, p < ۰.۰۵).

کلیدواژه ها:

توسعه حرفه ای معلم ، رضایت شغلی ، کارایی تدریس ، خود کارآیی ، مدل سازی مسیر ، حمایت مدیریتی