تحلیل تاثیر مشارکت در فعالیت های جمعی بر پرورش حس تعلق و انسجام اجتماعی دانش آموزان

امروزه در جوامع چندفرهنگی و متکثر، تقویت حس تعلق ملی و انسجام اجتماعی در میان نسل جوان به یکی از دغدغه های اصلی نظام های تربیتی تبدیل شده است. این پژوهش به بررسی تاثیر مشارکت هدفمند دانش آموزان در فعالیت های جمعی بر شکل گیری و تقویت احساس تعلق اجتماعی و انسجام گروهی می پردازد. در شرایطی که جهان امروز با چالش های فزاینده ای نظیر فردگرایی افراطی، شکاف نسلی و کاهش سرمایه های اجتماعی مواجه است، مدارس به عنوان نهادهای اجتماعی ساز نقشی محوری در پرورش احساس مسئولیت پذیری جمعی ایفا می کنند.مطالعه حاضر با اتخاذ رویکردی ترکیبی (تحلیل محتوای کیفی و پژوهش پیمایشی) نشان می دهد که فعالیت های گروهی سازمان یافته در محیط مدرسه - از جمله پروژه های مشترک آموزشی، برنامه های داوطلبانه اجتماعی و رویدادهای فرهنگی مشارکتی - از طریق سه مکانیسم اصلی موجب تقویت انسجام اجتماعی می شوند:۱. ایجاد فرصت های تعامل معنادار بین دانش آموزان با پیشینه های مختلف۲. تقویت هویت جمعی از طریق تجربه های مشترک موفقیت آمیز۳. پرورش مهارت های بین فردی و درک متقابلنتایج این پژوهش که با نمونه گیری از ۲۰ مدرسه در نقاط مختلف کشور انجام شده، حاکی از آن است که دانش آموزان مشارکت کننده در برنامه های جمعی، نسبت به همسالان خود در شاخص هایی چون احساس مسئولیت نسبت به جامعه (۳۵٪ بهبود)، اعتماد به همگروهی ها (۲۸٪ رشد) و تمایل به مشارکت اجتماعی (۴۲٪ افزایش) عملکرد به مراتب بهتری از خود نشان می دهند. این یافته ها می تواند مبنای علمی ارزشمندی برای سیاست گذاران آموزشی در طراحی برنامه های درسی و فوق برنامه با محوریت وحدت آفرینی و انسجام بخشی اجتماعی باشد.

کلیدواژه ها:

مشارکت جمعی ، تعلق اجتماعی ، انسجام گروهی ، سرمایه سازی فرهنگی ، مدارس اجتماع محور