شناسایی عوامل موثر بر فرسودگی شغلی معلمان و راهکارهای مقابله با آن

فرسودگی شغلی معلمان به عنوان یک پدیده نگران کننده در نظام های آموزشی جهان و به ویژه در ایران، تاثیرات مخربی بر کیفیت تدریس، سلامت روان معلمان و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان بر جای می گذارد. این پژوهش با هدف شناسایی عوامل موثر بر بروز این پدیده و ارائه راهکارهای عملی برای مقابله با آن انجام شده است. یافته ها حاکی از آن است که عوامل متعددی از قبیل فشارهای کاری شدید، حجم زیاد تکالیف اداری و غیردرسی، پایین بودن منزلت اجتماعی و حقوق ناکافی، فقدان حمایت سازمانی از سوی مدیریت مدرسه و ادارات آموزش و پرورش، رفتارهای نامناسب برخی از اولیای دانش آموزان، چالش های مربوط به دانش آموزان با نیازهای ویژه و بی انضباطی، فضای فیزیکی نامناسب مدارس، و ابهام در نقش معلم در سندهای تحول آموزشی، به صورت ترکیبی منجر به ایجاد و تشدید استرس مزمن و در نهایت فرسودگی شغلی می شوند. این فرسودگی خود را در قالب خستگی عاطفی، مسخ شخصیت و کاهش احساس موفقیت فردی نشان می دهد. در بخش راهکارها، پژوهش حاضر بر اساس یافته ها، راهبردهایی را در سه سطح فردی، سازمانی و ملی پیشنهاد می دهد که شامل آموزش مهارت های مقابله ای و مدیریت استرس به معلمان، بازنگری در حجم کار و وظایف محوله، ارتقای نظام پرداخت و منزلت اجتماعی معلمان، تقویت نظام حمایت گری روانی-اجتماعی در مدارس، و اصلاح سیاست های کلان آموزشی با محوریت کاهش فشار بر معلمان است. اجرای این راهکارها می تواند به کاهش معنادار فرسودگی شغلی و ارتقای کیفیت آموزشی بینجامد.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: فرسودگی شغلی ، معلمان ، عوامل سازمانی ، راهکارهای مقابله ، سلامت روان.