زیست شناسی و شکارگری سن Zicrona caerulea (Hem.: Pentatomidae) روی سوسک برگخوار لور Altica viridula (Col.: Chrysomelidae) در شرایط آزمایشگاهی

جنگل های هیرکانی، با قدمتی بین ۲۵ تا ۵۰ میلیون سال، از با ارزش ترین جنگل های جهان به شمار می آیند و به عنوان یک زیستگاه طبیعی شناخته می شوند. این جنگل ها نقش اساسی در حفاظت از تنوع زیستی و حفظ تعادل اکولوژیک منطقه دارند. فشارهای ناشی از گسترش آفات، تهدیدی جدی برای این زیست بوم ارزشمند به حساب می آید. لذا حفظ و حراست از آن خیلی مهم می باشد. در سال های اخیر، آفت Altica viridula Weise به عنوان یکی از آفات برگ خوار Carpinus orientalis mill. در برخی از مناطق استان مازندران محسوب می شود. این آفت با تغذیه از برگ ها موجب خشک شدن شاخ و برگ درختان، کاهش تراکم جنگل و افزایش آتش سوزی می شود. مدیریت آفت مذکور نیازمند راهکارهایی است که علاوه بر کارایی و تاثیر روی آفت با محیط زیست نیز سازگار باشد. استفاده از دشمنان طبیعی یکی از رویکردهای موثر در مهار زیستی آفات به شمار می آید. گونه Zicrona caerulea Linnaeus به عنوان یک شکارگر اختصاصی A. viridula در مطالعات اخیر شناسایی شده است. شکارگر یاد شده متعلق به خانواده Pantatomidae است. سن های بالغ از جنگل های الیت–دلیر شهرستان مرزن آباد جمع آوری و به آزمایشگاه ایستگاه تحقیقات منابع طبیعی نوشهر منتقل شدند. زیست شناسی و مراحل زندگی شکارگر مذکور در آزمایشگاه با تغذیه از لاروهای سوسک برگخوار لور در شرایط ۱۳ ساعت روشنایی و ۱۱ ساعت تاریکی، دمای ۲±۲۵ درجه سلسیوس و رطوبت نسبی ۵±۶۵ درصد انجام شد. مطالعات در آزمایشگاه بر پایه طرح آماری توصیفی کنترل شده انجام شد. همچنین تصادفی سازی را با استفاده از ۱۵ ظرف برای تکرار اجرا کردیم که امکان ارزیابی مطمئن تری از نتایج فراهم شود. متوسط طول دوره قبل از تخم گذاری ۵/۰±۱/۷ روز، میانگین تعداد تخم گذاشته شده ۳/۴۲±۲۰/۱۵ عدد، دوره جنینی ۰/۷±۱۵/۵ روز، میانگین میزان تفریخ تخم ۲/۱۸±۹۳/۱ درصد و میانگین طول عمر سن های نر و ماده به ترتیب ۱/۷۸±۳۸/۲ و ۲/۳۵±۴۰/۵ روز بود. این شکارگر دارای پنج سن پورگی است. پوره سن پنجم پس از ۰/۳±۷ روز بالغ شد. تکمیل یک نسل به طور متوسط ۲/۹۰±۴۴/۵ روز طول کشید. در بررسی میزان شکارگری مشاهده شد که پوره های سن اول تغذیه نکردند. تعداد لاروهای سن سوم به عنوان غذا برای پوره های سن ۱، ۲، ۳، ۴ و ۵ به ترتیب ۲، ۴، ۶، ۹ و ۱۶ عدد بود. درصد شکارگری سن یک تا پنج به ترتیب صفر، ۸۵/۷۱، ۸۸/۰۹، ۹۲/۵۹ و ۹۱/۹۶ درصد بود. بعد از ظهور سن های بالغ، سن های نر و ماده جفت شدند، سپس ۱۰ جفت انتخاب و میزان شکارگری هر جفت روزانه مورد بررسی قرار گرفت. نرخ شکارگری سن های نر و ماده به ترتیب ۱۴/۲ و ۱۴/۷ لارو بود. در مجموع، درصد لاروهای خورده شده از پوره سن دوم تا حشرات بالغ افزایش یافت. این گونه به دلیل ویژگی هایی نظیر طول عمر کوتاه، قدرت شکارگری بالا و تولیدمثل مناسب، پتانسیل بالایی برای استفاده به عنوان عامل مهار زیستی دارد و حفاظت، حمایت و رهاسازی آن به طور جدی ضروری است. تحقیقات قبلی اثربخشی Z. caerulea را در مناطق مختلف نشان داده است، اما هدف این مطالعه پر کردن شکاف دانش در مورد تاثیر آن در اکوسیستم جنگل های هیرکانی است. هدف اصلی، ارزیابی کارایی Z. caerulea در مدیریت جمعیت های A. viridula است که بینش های ارزشمندی را برای استراتژی مدیریت آفت ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

استان مازندران ، آفت برگخوار ، جنگل ، شکارگر ، قبیله Asopinae