اثرات تدخینی اسانس های گیاهی Foeniculum vulgare, Zataria multiflora, Carum copticum و Cuminum cyminum بر دو گونه مهم آفات انباری، Callosobruchus maculatus (F.) و Ephestia kuehniella Zeller،
سال انتشار: 1403
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 14
فایل این مقاله در 18 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_JBIOCO-12-1_008
تاریخ نمایه سازی: 7 بهمن 1404
چکیده مقاله:
اتکای بیش ازحد به آفت کش های شیمیایی در مدیریت آفات انباری طی دهه های اخیر، موجب نگرانی های جدی در زمینه بروز مقاومت در جمعیت های حشرات، آلودگی محصولات ذخیره شده و محیط زیست، و ایجاد خطرات بالقوه برای سلامت انسان و موجودات غیرهدف شده است. این چالش ها، ضرورت شناسایی و به کارگیری جایگزین های ایمن تر، پایدارتر و سازگار با محیط زیست را بیش از پیش آشکار می سازد. در این راستا، اسانس های گیاهی که حاوی ترکیبات زیستی فعال متنوع هستند، به عنوان حشره کش های طبیعی، به دلیل داشتن اثرات سمی قوی، تجزیه پذیری سریع در محیط، سمیت پایین برای پستانداران و سازگاری با برنامه های مدیریت تلفیقی آفات (IPM) مورد توجه قرار گرفته اند. مطالعه حاضر، سمیت تدخینی اسانس چهار گونه گیاهی شامل رازیانه (Foeniculum vulgare)، آویشن شیرازی (Zataria multiflora)، زنیان (Carum copticum) و زیره سبز (Cuminum cyminum) را علیه حشرات کامل سوسک چهار نقطه ای حبوبات (Callosobruchus maculatus F.) و لاروهای شب پره مدیترانه ای آرد (Ephestia kuehniella Zeller) در شرایط آزمایشگاهی مورد بررسی قرار داد. آزمایش ها در قالب یک طرح کاملا تصادفی با چهار تکرار انجام شد و داده ها با استفاده از تحلیل پروبیت برای برآورد مقادیر LC₅₀ تجزیه و تحلیل گردید. نتایج نشان داد تمام اسانس های آزمایش شده اثر تدخینی قابل توجهی بر هر دو گونه آفت داشتند، اما میزان سمیت میان اسانس ها و گونه های حشره متفاوت بود. آویشن شیرازی بالاترین اثر حشره کشی را نشان داد و مقادیر LC₅₀ آن برای حشرات کامل C. maculatus و لاروهای E. kuehniella به ترتیب ۶۴/۵و ۱۴۴/۵ µL/L هوا بود. پس از آن، زیره سبز با LC₅₀ معادل ۱۳۲/۳ و ۴۰۵/۹، زنیان با LC₅₀ برابر ۱۴۹/۳ و ۴۱۶/۷، و در نهایت رازیانه با LC₅₀ معادل ۲۳۹/۵ و ۶۱۱/۸ µL/L هوا قرار گرفتند. به طور کلی، حساسیت حشرات کامل C. maculatus نسبت به لاروهای E. kuehniella بیشتر بود. این نتایج نشان دهنده پتانسیل بالای اسانس های گیاهی، به ویژه آویشن شیرازی و زیره سبز، به عنوان فومیگانت های موثر در کنترل آفات انباری است و استفاده از آن ها می تواند وابستگی به آفت کش های شیمیایی را کاهش دهد، باقی مانده سموم در محصولات ذخیره شده را کاهش داده و گامی موثر در مدیریت آفات به شیوه ای پایدار و دوستدار محیط زیست باشد. همچنین، همخوانی نتایج با مطالعات پیشین اهمیت ادامه تحقیقات در زمینه بهینه سازی فرمولاسیون، بررسی اثرات هم افزایی و ارزیابی کارایی در شرایط انباری واقعی را تاکید می کند.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
علی رحمانی
دانش آموخته کارشناسی ارشد حشره شناسی کشاورزی، موسسه آموزش عالی غیردولتی مهرگان محلات، ایران.
مصطفی معروف پور
دانشیار، گروه گیاه پزشکی دانشکده کشاورزی دانشگاه کردستان سنندج، ایران.
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
