آشکارسازی تغییرات کاربری و پوشش اراضی با استفاده از مدل DPSIR و سنجش از دور (مطالعه موردی: جزیره کیش)

زمینه و هدف: امروزه نیروهای پیش ران متعددی بر محیط زیست فشار وارد می کنند. تغییر در کاربری و پوشش اراضی یکی از فشارهایی است که در اثر عوامل پیش رانی چون جمعیت و افزایش آن ایجاد می شود. تغییر کاربری اراضی فرایندی پیچیده و پویا است که سیستم های طبیعی و انسانی را به هم مرتبط می سازد و تاثیر مستقیمی بر خاک، آب و جو دارد ،بنابراین به طور مستقیم با بسیاری از مباحث زیست محیطی که در سطح جهانی دارای اهمیت است ارتباط دارد.

روش بررسی: در این مطالعه تخریب سرزمین و سیمای سرزمین در جزیره کیش از طریق مدل مفهومی پیش ران، فشار، وضعیت ، پیامد و پاسخ مورد بررسی قرار گرفته است.این مدل با رویکرد سیستمی زنجیره های علت و معلولی تخریب را شناسایی می کند. آشکارسازی تغییرات در وضعیت اراضی و سیمای سرزمین طی دو دهه از طریق داده های دورسنجی مورد بررسی و پایش قرار گرفته است. به منظور تهیه مجموعه داده های پوشش سرزمین و آشکارسازی تغییرات، از تصویرهای ماهواره های اسپات، لندست و آیکونوس و سنجه های سیمای سرزمین بهره گیری شده است.

یافته ها: با استفاده از داده های تولید شده اجزاء مدل تشکیل شد و روابط علت و معلولی موجود میان اجزاء مدل مورد بازشناخت و بررسی قرار گرفت. بررسی و تشکیل مدل حاکی از آن است که چرخه آن کامل نبوده و در بخش پاسخ ها دچار ضعف است و پاسخ های اتخاذ شده تاکنون نتوانسته شرایط را بهبود بخشد و بازخورد مثبتی بر اجزاء مدل داشته باشد.

بحث ونتیجه گیری: یافته های این تحقیق بر لزوم توجه بیشتر به بهره برداری پایدار از سرزمین، جلوگیری از تخریب و اتخاذ پاسخ های مناسب در مدیریت سرزمین تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

کاربری/پوشش اراضی ، آشکارسازی تغییرات ، سنجه های سیمای سرزمین ، جزیره کیش ، مدل DPSIR.