تحلیل محتوای کتاب هدیه های آسمان پایه سوم ابتدایی بر اساس مولفه های یادگیری معنایی و اخلاقی

هدف پژوهش حاضر، تحلیل محتوای کتاب هدیه های آسمان پایه سوم ابتدایی بر اساس مولفه های یادگیری معنایی و یادگیری اخلاقی است. با توجه به نقش اساسی آموزش دینی در شکل گیری باورها، نگرش ها و رفتارهای اخلاقی دانش آموزان در دوره ابتدایی و جایگاه حساس پایه سوم در رشد شناختی و اخلاقی کودکان، ارزیابی کیفیت محتوای این کتاب از منظر یادگیری عمیق و تربیت اخلاقی ضروری به نظر می رسد. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی است که با بهره گیری از روش تحلیل محتوا انجام شده است. واحد تحلیل، صفحات کتاب هدیه های آسمان پایه سوم ابتدایی بوده و متن ها، تصاویر، پرسش ها و فعالیت های آموزشی بر اساس شاخص های استخراج شده از مبانی نظری یادگیری معنایی و تربیت اخلاقی مورد بررسی قرار گرفته اند. برای تحلیل داده ها، پس از طراحی جدول های مقوله بندی و چک لیست های تخصصی، از روش آنتروپی شانون به منظور تعیین میزان توجه و اهمیت نسبی هر مولفه استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که محتوای کتاب در بعد یادگیری معنایی بیش از همه بر انسجام مفهومی مطالب و تا حدی بر پیوند مفاهیم با تجربه زیسته دانش آموزان تاکید دارد، در حالی که مولفه هایی نظیر فعال سازی دانش قبلی و تشویق به تفکر تفسیری از جایگاه ضعیف تری برخوردارند. در بعد یادگیری اخلاقی نیز تمرکز اصلی کتاب بر مسئولیت پذیری و معرفی فضایل اخلاقی است، اما مولفه هایی همچون پرورش همدلی و تقویت قضاوت اخلاقی فعال کمتر مورد توجه قرار گرفته اند. در مجموع، نتایج نشان می دهد که کتاب هدیه های آسمان دارای ظرفیت های تربیتی قابل توجهی است، اما توزیع مولفه های یادگیری معنایی و اخلاقی در آن متوازن نیست و نیازمند بازنگری با رویکردی عمیق تر و تجربه محور می باشد.

کلیدواژه ها:

تحلیل محتوا ، هدیه های آسمان ، یادگیری معنایی ، یادگیری اخلاقی ، آموزش دینی ، دوره ابتدایی.