طراحی بسته آموزشی فرزندپروری چندفرهنگی و بررسی اثربخشی آن بر تعامل والد-فرزند

مقدمه: فرزند پروری مجموعه ای از رفتارها و نگرش های والدین است که تحت تاثیر عوامل زیستی، روان شناختی و به ویژه فرهنگ قرار دارد. تنوع فرهنگی می تواند الگوهای تربیتی را شکل دهد و بر کیفیت رابطه والد-فرزند اثرگذار باشد. لذا پژوهش حاضر با هدف طراحی بسته آموزشی فرزند پروری چند فرهنگی و تعیین اثربخشی آن بر تعامل والد–فرزند انجام شد. روش بررسی: مطالعه حاضر از نوع آمیخته اکتشافی بود. جامعه هدف شامل کلیه والدین ۴۰-۲۵ ساله دارای فرزند ۱۲-۵ ساله بود. در بخش کیفی، براساس نظریه داده ­بنیاد و نمونه­گیری هدفمند ۲۸ والد از اقوام لر، کرد، ترک و گیلگ در سال ۱۴۰۲-۱۴۰۱ مشارکت داشتند. در بخش مداخله­ای، طرح نیمه­ آزمایشی پیش­ آزمون-پس­آزمون و پیگیری بر ۳۰ والد از استان تهران در سال ۱۴۰۲-۱۴۰۳ اجرا شد که به روش نمونه­گیری در دسترس انتخاب شده بودند. شرکت­کنندگان به صورت تصادفی در گروه آزمایش و گواه قرار گرفتند. ابزارها شامل پرسشنامه جمعیت ­شناختی، مصاحبه نیمه ­ساختار یافته، بسته فرزند پروری چند فرهنگی و مقیاس رابطه والد–کودک بود. یافته ها: در بخش کیفی ۱۴۱۰ مفهوم، ۱۵۸ مقوله و ۱۲ طبقه استخراج شد. در بخش مداخله­ای، تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر نشان داد بسته آموزشی فرزند پروری چند فرهنگی موجب کاهش تعارض و افزایش صمیمیت شد (۰۰۱/۰p>)، اما تغییر معناداری در مولفه وابستگی مشاهده نشد. نتیجه­گیری: توجه به ملاحظات فرهنگی در آموزش فرزند پروری اهمیت دارد. بسته طراحی ­شده توانست تعامل مثبت والد-فرزند را با کاهش تعارض و افزایش صمیمیت بهبود دهد، اما تغییر در وابستگی نیازمند مداخلات طولانی مدت تر است. این رویکرد می تواند به عنوان راهکاری علمی و فرهنگی برای تقویت روابط خانوادگی در بافت های چند قومیتی به کار رود. این مقاله برگرفته از پایان­نامه دانشجوی دکتری دانشگاه گیلان است.

کلیدواژه ها:

Parent-child relations ، Parenting ، Culture ، Grounded Theory ، Parents ، روابط والد-فرزند ، فرزند پروری ، فرهنگ ، نظریه داده­ بنیاد ، والدین