نظام واژگانی سوره بروج بر اساس سازوکارهای شناختی پایداری بر ایمان

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 0

فایل این مقاله در 35 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_QURN-22-42_008

تاریخ نمایه سازی: 7 بهمن 1404

چکیده مقاله:

مطالعه معناشناختی واژگان قرآن که به گونه ای حکیمانه در ساختار منسجم سوره ها و آیات جای گذاری شده اند، امکان دستیابی به شبکه ای منسجم از معانی ژرف این کتاب را فراهم می آورد. هر سوره در قالب ساختاری هدفمند و گفتمانی خاص شکل گرفته است و نظام واژگانی اش متناسب با غرض هدایتی آن، هدفمند سازمان یافته است. پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلی و با تمرکز بر معناشناسی واژگان در بستر سوره بروج، به واکاوی سازوکارهای شناختی پایداری بر ایمان در برابر فتنه و رنج می پردازد. بنابر یافته های پژوهش، نظام واژگانی سوره متناسب با گفتمان سوره (تثبیت ایمان در دل رنج ها) طراحی شده و با واژگان و ترکیباتی منحصربه فرد مانند «بروج، موعود، شاهد و مشهود، شهید، اصحاب الاخدود، قعود، انتقام، بطش، محیط و محفوظ، فوز کبیر»، پیام پایداری و استقامت را به مومنان القا می کند. بررسی بیشتر این پژوهش به این نکته انجامید که فضای واژگانی این سوره با ساختاری محافظتی و مراقبتی سازمان یافته است، به گونه ای که واژه ها نه به صورت منفرد، بلکه در شبکه ای به هم پیوسته و در پیوند با فضای گفتمانی سوره، لایه های عمیق تری از کارکردهای ایمان پایدار را بازنمایی می کنند.

نویسندگان

منصور حمیرانی

کارشناسی ارشد رشته علوم قرآن و حدیث، دانشگاه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه پیام نور، فسا، ایران.

ابراهیم زارعی فر

استادیار، گروه الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی، فسا، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریم ...
  • ابن سیده، ابوالحسن علی. (۱۴۲۱ق). المحکم والمحیط الاعظم. بیروت: دار ...
  • ابن عاشور، محمد طاهر. (۱۹۸۴ق)، التحریر و التنویر. تونس: الدار ...
  • ابن فارس، احمد. (۱۴۰۴ق). مقاییس اللغه. بیروت: دار الفکر ...
  • ابن کثیر، ابوالفداء اسماعیل. (۱۴۱۹ق). تفسیر القرآن العظیم. بیروت: دار ...
  • ابن منظور، محمد بن مکرم. (۱۴۱۴ق). لسان العرب، بیروت: دار ...
  • ابوسعود، محمد بن مصطفی. (بی تا). تفسیر ابی السعود ( ...
  • احمدی، محمدنبی؛ یزدانی، فرشته. (۱۴۰۰ش). تحلیل گفتمان انتقادی سوره بروج ...
  • آلوسی، شهاب الدین محمود. (۱۴۱۵ق). روح المعانی فی تفسیر القرآن ...
  • البرزی ورکی، پرویز. (۱۳۶۸ش). مبانی زبان شناسی متن. تهران: امیرکبیر ...
  • بروجردی، مصطفی. (۱۳۹۷ش). تفسیر شمس. قم: بوستان کتاب ...
  • بستانی، محمود. (۱۴۲۴ق). التفسیر البنائی للقرآن الکریم. مشهد: بنیاد پژوهش ...
  • بغوی، حسین بن مسعود. (۱۴۲۰ق). معالم التنزیل. بیروت: دار احیاء ...
  • بقاعی، ابراهیم بن عمر. (بی تا). نظم الدرر فی تناسب ...
  • بهجت پور، عبدالکریم. (۱۳۹۰ش). همگام با وحی. قم: موسسه تمهید ...
  • حبیب کیانی، رضوانه. (۲۰۰۸م). البنیه النصیه لقصه موسی(ع) فی القرآن ...
  • خطابی، محمد. (۱۹۹۱م). لسانیات النص. بیروت: المرکز الثقافی العربی ...
  • خطیب، عبدالکریم یونس. (بی تا). التفسیر القرآنی للقرآن. قاهره: دار ...
  • جوهری، اسماعیل بن حماد. (۱۴۰۷ق). الصحاح تاج اللغه وصحاح العربیه. ...
  • درزی، قاسم. (۱۳۹۷ش). درآمدی بر کاربست علوم شناختی در مطالعات ...
  • درویش، محیی الدین. (۱۴۱۵ق). اعراب القرآن و بیانه. بیروت: دار ...
  • دهقان، اکبر. (۱۳۸۳ش). نسیم رحمت. قم: ایرانراغب اصفهانی، حسین بن ...
  • زغلول راغب، محمد نجار. (۱۴۲۸ق). تفسیر الآیات الکونیه فی القرآن ...
  • زین، محمد فاروق. (۱۴۲۵ق)، بیان النظم فی القرآن الکریم. دمشق: ...
  • سلیمی، سید فاطمه؛ طالع زاری، فریده. (۱۴۰۲ش). بازنمایی اخلاقی انبیا ...
  • سوبره، امیر عبدالکریم. (۱۴۳۹ق). السور القرآنیه فی حرکیه السیره النبویه. ...
  • شعیری، حمیدرضا. (۱۳۸۵ش). تجزیه و تحلیل نشانه - معناشناختی گفتمان. ...
  • شکرانی، رضا. (۱۳۹۰ش). بررسی روش گفتمان کاوی و چگونگی کاربست ...
  • شنقیطی، محمد امین. (۱۴۱۵ق). اضواء البیان فی ایضاح القرآن بالقرآن. ...
  • طباطبایی، سید محمدحسین. (۱۳۷۴ش). تفسیر المیزان. قم: دفتر انتشارات اسلام ...
  • طبرسی، فضل بن حسن. (۱۳۶۷ش). مجمع البیان. بیروت: دار المعرفه ...
  • طبری، محمد بن جریر. (۱۴۲۰ق). جامع البیان فی تاویل القرآن. ...
  • طنطاوی، محمد سید. (۱۹۹۷م). التفسیر الوسیط للقرآن الکریم. قاهره: دار ...
  • عفیفی، احمد. (۲۰۰۱م). نحو النص؛ اتجاه جدید فی الدرس النحوی. ...
  • فراهیدی، خلیل بن احمد. (۱۴۰۹ق). کتاب العین. قاهره: مکتبه الهلال ...
  • فضل الله، سید محمدحسین. (۱۴۱۹ق). من وحی القرآن. بیروت: دار ...
  • فیروزآبادی، مجدالدین. (۱۴۱۵ق). القاموس المحیط. بیروت: موسسه الرساله ...
  • قاسمی، محمد جمال. (۱۴۱۸ق). محاسن التاویل. بیروت: دار الکتب العلمیه ...
  • قرائتی، محسن. (۱۳۸۸ش). تفسیر نور. تهران: مرکز فرهنگی درس هایی ...
  • قرشی، سید علی اکبر. (۱۳۷۷ش). تفسیر احسن الحدیث. قم: دفتر ...
  • قطب، سید. (۱۳۰۸ق). فی ظلال القرآن. بیروت: دار الشروق ...
  • القفی، صبحی ابراهیم. (۲۰۰۰م). علم اللغه النصی بین النظریه و ...
  • کوبلی، پاول. (۱۳۸۷ش). نظریه های ارتباطی، (ترجمه احسان شاه قاسمی). ...
  • لطفی پور ساعدی، کاظم. (۱۳۷۱ش). درآمدی به اصول و ترجمه ...
  • مدرسی، سید محمدتقی. (۱۳۷۷ش). تفسیر هدایت، (ترجمه پرویز آتابکی و ...
  • مصطفوی، سید حسن. (۱۳۶۰ش). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم. تهران: ...
  • مکارم شیرازی، ناصر، و همکاران. (۱۳۸۶ش). تفسیر نمونه. تهران: دار ...
  • مراغی، احمد بن مصطفی. (۱۹۴۶ق). تفسیر المراغی. مصر: شرکه مکتبه ...
  • میدانی، عبدالرحمن حسن حبنکه. (۱۴۲۰ق). معارج التفکر و دقائق التدبر. ...
  • نجارزادگان، فتح الله. (۱۳۹۶ش). تذکار وحی. قم: مرکز مدیریت حوزه ...
  • نشار، خلود یوسف محمد. (۲۰۲۲م). سوره البروج؛ المقاصد و الهدایات ...
  • نعمانی، سراج الدین عمر. (۱۴۱۹ق). اللباب فی علوم الکتاب. بیروت: ...
  • هرری شافعی، محمد امین. (۱۴۲۱ق). تفسیر حدائق الروح والریحان فی ...
  • نمایش کامل مراجع