طراحی الگوی مفهومی کمال گرایی مبتنی بر تجارب زیسته دختران نوجوان تیزهوش و کمال گرا: یک مطالعه کیفی

مطالعه حاضر با هدف طراحی الگوی مفهومی کمال گرایی در دختران نوجوان تیزهوش و کمال گرا برای ایجاد فهمی عمیق تر از این پدیده انجام گرفت. روش پژوهش کیفی است و داده ها از طریق نظریه داده بنیاد با استفاده از مصاحبه های نیمه ساختاریافته از نمونه های پژوهش جمع آوری شد. جامعه پژوهش دانش آموزان مدارس تیزهوشان در مقطع متوسطه بود که داده ها از طریق نمونه گیری هدفمند گردآوری شد و تعداد آن ها ۱۳ نفر بود. تحلیل داده ها به روش کدگذاری استراوس و کوربین صورت گرفت. طی کدگذاری ها، مقوله هسته ای تحت عنوان کلی «تلاش برای کسب خودارزشمندی و انطباق با هویت مبتنی بر توانمندی برتر شناختی» انتخاب شد. ویژگی های فردی، انتظارات خانوادگی، عوامل اجتماعی و ساختار آموزشی به عنوان عوامل علی کمال گرایی، فرهنگ ارزش گذاری بر موفقیت و فضای مجازی به عنوان عوامل زمینه ساز، مهارت های مقابله ای و حمایت خانواده به عنوان عوامل مداخله گر، دو راهبرد پیشرفت محور و اجتنابی حفاظت محور به عنوان راهبردهای متاثر از کمال گرایی و فهرستی از پیامدهای مثبت و منفی کمال گرایی نوجوانان تیزهوش در الگو استخراج شدند. طبق یافته ها، دانش آموزان تیزهوش به خاطر توانمندی های ذهنی شان، تحت انتظارات خاص و زیادی قرار دارند. به همین دلیل کمال گرایی آن ها می تواند در کنار رشد و پیشرفت تحصیلی، به آسیب های روان شناختی متعددی منجر شود. از این رو نیاز است خانواده ها و مدارسی که با این دانش آموزان در تعامل اند، به اصلاح شیوه ها و استانداردهای تربیتی و آموزشی خود اهتمام ورزند.

کلیدواژه ها:

الگوی مفهومی ، تیزهوش ، دختران نوجوان ، کمال گرایی