اصول حکمرانی سیاست خارجی در اندیشه قرآنی مقام معظم رهبری: مطالعه موردی تفسیر سوره ممتحنه

این مقاله به بررسی اصول حکمرانی سیاست خارجی در چارچوب اندیشه قرآنی مقام معظم رهبری می پردازد. هدف اصلی پژوهش، استخراج و تبیین اصول حکمرانی سیاست خارجی از تفسیر ایشان از سوره ممتحنه است. برای دستیابی به این هدف، از روش تحلیل مضمون استفاده شده است. در این روش، مضامین پایه مرتبط با اصول حکمرانی سیاست خارجی از بیانات رهبری و متن تفسیر، استخراج گردیدند و در قالب مضامین سازمان دهنده و فراگیر دسته بندی شدند. یافته های پژوهش نشان می دهد این اصول در اندیشه قرآنی مقام معظم رهبری بازتابی از سه اصل کلان است: ۱. عزت و کرامت در روابط بین الملل؛ ۲. تعامل حکیمانه و عدالت محور و ۳. توکل و استعانت از خداوند در سیاست خارجی. این اصول، چارچوبی جامع و راهبردی برای تنظیم سیاست خارجی ارائه می دهند که دربردارنده مرزبندی با استکبار و حفظ کرامت اسلامی، وحدت امتی (همبستگی ایمانی و نفی ناسیونالیسم)، حکمت (تعامل عقلانی و عدالت محور)، مصلحت (توازن اصول گرایی و واقع نگری)، جهاد حکیمانه (مبارزه با ظلم و دفاع از مظلومان) و توکل و استعانت از خداوند در ارتباطات خارجی است. یافته های این تحقیق با اصول سه گانه سیاست خارجی «عزت»، «حکمت» و «مصلحت» همسو هستند و در پایان به راهبردهای عملیاتی ماخوذ از این اصول نیز اشاره شده است.

کلیدواژه ها:

حکمرانی ، سیاست خارجی ، سوره ممتحنه ، مقام معظم رهبری