حقانیت علم واقعی در قرآن (نقدی بر نظریه حقانیت علم ظاهری در قرآن)

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 0

فایل این مقاله در 26 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JQR-30-117_007

تاریخ نمایه سازی: 5 بهمن 1404

چکیده مقاله:

گسترش علوم تجربی و آشکارشدن برخی تعارضات ظاهری میان گزاره های این دانش ها و قرآن کریم، واکنش های گوناگونی را از سوی اندیشمندان مسلمان و غیرمسلمان در پی داشت. برخی با واقعی پنداشتن این تعارضات، نمونه ها و شواهدی را برای این پندار پرداختند و آن را دستاویزی برای حمله به ساحت مقدس قرآن کریم قرار دادند. برخی نیز با پذیرش این نگرش، کوشیدند با طرح مقدماتی همچون علمی نبودن قرآن کریم، عرفی بودن زبان قرآن، حق بودن آنچه مخاطبان عصر نزول آن را در نگاه ظاهری به طبیعت، حق می پنداشتند و در نتیجه، پذیرش حقانیت علم ظاهری در قرآن، از ساحت مقدس قرآن دفاع کنند. اینان بدون توجه به پیامدهای پذیرش این مقدمات ادعایی، در جهت مستند کردن آنها کوشیدند. تحلیل انتقادی این دیدگاه، کاستی های فراوان آن را نشان می دهد؛ زیرا حقانیت قرآن و عدم ورود باطل به آن و همچنین هدایت گری، جاودانگی و حکیمانه بودن این متن الهی، اقتضا دارد مسائل مطرح شده در آن، چه در حوزه علوم انسانی و چه طبیعی، کاملا حق بوده و بازگوکننده واقعیت های هستی باشد؛ مگر اینکه قرینه ای همچون تمثیلی یا جدلی بودن آیه ای، بر عدم قصد ارائه واقعیت از سوی خداوند متعال در آن آیه خاص دلالت کند.

نویسندگان

سید عیسی مسترحمی

دانشیار و مدیر گروه قرآن و علم، مجتمع آموزش عالی قرآن و حدیث، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریم (۱۳۸۴ش). ترجمه گروهی زیر نظر محمدعلی رضایی اصفهانی. ...
  • ابن حجر العسقلانی، احمد بن علی (۱۳۹۰ق). لسان المیزان. لبنان: ...
  • ابن فارس، احمد (۱۴۲۰ق). معجم مقاییس اللغه. بیروت: دارالکتب اسلامیه ...
  • ابن کثیر، اسماعیل بن عمر (۱۴۱۹ق). تفسیر القرآن العظیم. بیروت: ...
  • ابوحجر، احمد عمر (۱۹۹۱م). التفسیر العلمی للقرآن فی المیزان. بیروت: ...
  • ایازی، محمدعلی (۱۳۷۳ش). المفسرون حیاتهم و منهجهم. تهران: وزارت فرهنگ ...
  • باربور، ایان (۱۳۶۲ش). علم و دین . ترجمه بهاء الدین ...
  • حکیمی. محمدرضا (۱۴۰۰ ش). دانش مسلمین. قم: دلیل ما ...
  • فراهیدی، خلیل بن احمد (۱۴۱۰ق). کتاب العین. قم: هجرت ...
  • الخولی، امین (۱۹۶۱ م). مناهج التجدید فی النحو و البلاغه ...
  • دعاس، حمیدان قاسم (۱۴۲۵ق). اعراب القرآن الکریم. دمشق: دارالمنیر ...
  • دورانت، ویلیام جیمز (۱۳۶۷ش). تاریخ تمدن. تهران: انتشارات علمی و ...
  • دیکسون، رابرت تی (۱۳۸۲ش). نجوم دینامیکی (ترجمه احمد خواجه نصیر ...
  • ذهبی. محمدحسین (۱۳۹۶م). التفسیر و المفسرون. قم: دارالکتب الحدیثه ...
  • راغب اصفهانی، حسین بن محمد (۱۴۲۶ق). مفردات الفاظ القرآن. قم: ...
  • رضایی اصفهانی، محمدعلی (۱۳۹۰ ش). تعامل قرآن و علوم. قم: ...
  • رومی، فهد بن عبدالرحمن (۱۴۱۸ ق). اتجاهات التفسیر فی القرن ...
  • زمخشری، محمود بن عمر (۱۴۰۷ق). الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل. ...
  • سیدز، مایکل، ا. (۱۳۸۴ش). اساس ستاره شناسی (ترجمه محمد تقی ...
  • سیوطی. عبدالرحمن بن ابی بکر (۱۴۰۴ق). الدر المنثور فی تفسیر ...
  • شاطبی، ابراهیم بن موسی (۱۴۱۷ق). الموافقات. بیروت: دار ابن قیم ...
  • شوالیه، ژان ژاک (۱۳۷۳ش). آثار بزرگ سیاسی از ماکیاولی تا ...
  • صاحب بن عباد، اسماعیل بن عباد (۱۴۱۴ق). المحیط فی اللغه. ...
  • طبرسی، فضل بن حسن (۱۳۷۲ش). مجمع البیان فی تفسیر القرآن. ...
  • طبری، ابوجعفر محمد بن جریر (۱۴۰۶ق). جامع البیان فی تفسیر ...
  • طوسی، محمد بن حسن (۱۴۰۹ق). التبیان فی تفسیر القرآن. بیروت: ...
  • عبده، محمد، (بی تا ). تفسیر القرآن الکریم (عم جزء). ...
  • عدالتی، تقی و فرخی (۱۳۸۵ش). حسن. اصول و مبانی جغرافیای ...
  • فخرالدین رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰ق). مفاتیح الغیب. بیروت: داراحیاء ...
  • فیض کاشانی، مولی محسن محمد (۱۴۱۸ش). الاصفی فی تفسیر القرآن. ...
  • قرطبی، محمد بن احمد (۱۳۶۴ ش). الجامع لاحکام القرآن. تهران: ...
  • کلینی، محمد بن یعقوب (۱۴۰۷ق). الکافی. تهران: دار الکتب الاسلامیه ...
  • کوستلر، آرتور (۱۳۹۱ش). خوابگردها (ترجمه منوچهر روحانی). تهران: شرکت انتشارات ...
  • ماکیاولی، نیکولو (۱۳۷۵ش). شهریار (ترجمه داریوش آشوری). تهران: نشر مرکز ...
  • مجلسی، محمدباقر (۱۳۶۲ش). بحارالانوار . تهران: دارالکتب الاسلامیه ...
  • محتسب، عبدالسلام عبدالمجید (۱۴۰۲ق). اتجاهات التفسیر فی العصر الراهن. اردن: ...
  • مسترحمی، سید عیسی (۱۳۷۸ش). قرآن و کیهان شناسی. قم: پژوهش ...
  • تحلیل رابطه شهاب در قرآن و دانش اخترفیزیک [مقاله ژورنالی]
  • معرفت، محمدهادی (۱۴۱۸ق). التفسیر و المفسرون فی ثوبه القشیب. مشهد: ...
  • مور و دیگران (۱۳۸۴ش). جنین شناسی کاربردی انسان (ترجمه علیرضا ...
  • نجفی سبزواری، محمد بن حبیب الله، (۱۴۱۹ق) ارشاد الاذهان الی ...
  • نحاس، ابوجعفر احمد بن محمد، (۱۴۲۱ق) اعراب القرآن. تهران: دارالکتب ...
  • نکونام، جعفر (۱۳۹۲ش). «حقانیت علم ظاهری در قرآن». مجموعه مقالات ...
  • نکونام، جعفر (۱۳۸۷ش). «تفسیر آیه افاق و انفس در بستر ...
  • ویلیامز، آی. پی (۱۳۷۸ش). منشا سیارات (ترجمه تاج الدین بنی ...
  • هندی، سرسید احمد خان (۱۹۹۸م). تفسیر القرآن وهو الهدی والفرقان. ...
  • sarton، (۱۹۲۷) Introduction to the History of science .Baltimore: carnegie ...
  • http://nekoonam.parsiblog.com/Posts/(تاریخ دسترسی۵/۱/۱۴۰۴) ...
  • نمایش کامل مراجع