پیاده روی اربعین و نمایش مینیمالی از زیست آرمانی شیعی، بیم ها و امیدها

در یک دهه اخیر(دهه نود شمسی)، پیاده روی اربعین، که تلفیقی از مراسمات عزاداری و امر زیارت مرتبط با امام سوم شیعیان می باشد، به یکی از برجسته ترین و پراقبال ترین آیین های جمعی شیعیان مبدل شده است. آیینی که در دل خود مجموعه ای از مناسک، آداب و رسوم و فرهنگ های متنوع حتی از محبان و ارادتمندان به پیشوای سوم مذهب تشیع، از اقوام و ملل مختلف را به نمایش گذاشته است. در این میان، در کنار آیین های مرتبط با شهادت امام سوم، مبحث انتظار و موعودگرایی واقعی و عینی، یکی از اعتقادات ویژه مذهب تشیع اثنی عشری را شکل می دهد. اعتقادی که برای بسیاری از پیروان، در کنار باورمندی فردی، لزوم تلاش برای شکل دادن حرکات جمعی در حد وسع و امکان، جهت ظهور موعود الهی و جهانی را در پی داشته است. در همین راستا، کارکرد (زمینه سازی ظهور امام زمان(عج)) با حضور در پیاده روی اربعین را از زبان اغلب زائران، مروجان و متولیان این آیین می توان شنید. ما در این پژوهش برآن هستیم تا با مروری بر رویدادهای میدانی و پیرامونی این آیین، مجموعه ای از مولفه های یاری دهنده نمایش مینیمالی از اتوپیا و یا همان زیست آرمانی الهی و انسانی وعده داده شده در مذهب تشیع را در کنار موانع احتمالی وقوعی در این مراسم، یادآور شویم. روش به کاربرده شده در این پژوهش، مردم نگاری با استفاده از ابزار مشاهده، مشاهده مشارکتی، مصاحیه و... در کنار بررسی اسنادی می باشد.

کلیدواژه ها:

زیست آرمانی شیعی ، اتوپیا ، اتوپیای شیعی ، پیاده روی اربعین ، نمایش مینیمالی ، مردم نگاری ، موعودگرایی