ارزیابی پایداری اجتماعی در پروژه اکوپارک فرحزاد، تهران

ارزیابی پایداری اجتماعی به عنوان یکی از ارکان اصلی توسعه پایدار، جهت شناسایی و کاهش پیامدهای اجتماعی منفی و کارایی فضا در بلندمدت بسیار مهم است. اکوپارک فرحزاد، به عنوان پروژه‎ای منظر محور در دل یکی از مناطق غیررسمی شهر تهران، نمونه‎ای است که در کنار نگرانی‎های زیست محیطی، نیاز به توجه به ابعاد اجتماعی آن می‎باشد. در همین راستا هدف این پژوهش بر آن است تا به ارزیابی پایداری اجتماعی در ساخت اکوپارک فرحزاد بپردازد. روش تحقیق در این مطالعه کیفی و مبتنی بر تحلیل مضمون است. داده‎ها از طریق مصاحبه‎های نیمه ساختاریافته با کاربران و ساکنان محلی، مشاهده، گردآوری و سپس با استفاده از رویکرد تحلیل درون‎متنی، کدگذاری و تفسیر شده‎اند. یافته‎های این پژوهش با تحلیل ۵ شاخص اصلی با ۱۴ زیرشاخص پایداری اجتماعی، نشان داد که هرچند اکوپارک فرحزاد از نظر کالبدی موجب ارتقاء کیفیت بصری و دسترسی به فضای عمومی شده، اما در ابعاد اجتماعی، عملکردی محدود داشته است. ضعف در مشارکت محلی، بی‎توجهی به هویت فرهنگی محله، توزیع ناعادلانه فرصت‎های فضایی و اقتصادی، فقدان امنیت روانی و سرزندگی ناپایدار، از جمله چالش‎های شناسایی شده در این پروژه هستند. نتیجه‎گیری پژوهش بر ضرورت بازنگری در رویکردهای بازآفرینی منظر شهری و حرکت به سوی مدل‎های زمینه‎گرا، مشارکت محور و عدالت محور تاکید دارد؛ رویکردی که بتواند ظرفیت‎های جامعه محلی را به رسمیت شناخته، الگوی قابل تعمیمی برای دیگر فضاهای شهری مشابه ارائه دهد و زمینه‎ساز شکل‎گیری فضاهایی پایدار برای همه اقشار جامعه شود.

کلیدواژه ها:

پایداری اجتماعی ، اکوپارک فرحزاد ، محلات غیررسمی ، شاخص‎های پایداری اجتماعی ، طراحی منظر شهری