اثر اسیدهای آمینه بر شاخص های رشد و گل دهی جعفری آفریقایی (.Tagetes erecta L) در شرایط کم آبیاری

پیشینه پژوهش و هدف: جعفری آفریقایی (.Tagetes erecta L) گیاهی یک ساله از خانواده کاسنی (Asteraceae) و دارای کاربرد های زینتی، دارویی و صنعتی است. کم آبی یکی از عوامل تاثیرگذار بر کمیت و کیفیت گیاهان است. در این راستا استفاده از محرک های رشد گیاهی مانند اسیدهای آمینه می تواند برای گیاهان تحت تنش کم آبی مفید باشد. بنابراین پژوهش حاضر به منظور ارزیابی اثر محلول پاشی اسیدهای آمینه آرژنین، اورنیتین و پرولین بر شاخص های رشدی و گل دهی گیاه جعفری آفریقایی تحت تنش کم آبی انجام شد. روش ها: این آزمایش به صورت فاکتوریل شامل تیمارهای تنش آبی شاهد (بدون تنش)، ۷۰ و ۳۰ درصد ظرفیت زراعی و محلول پاشی آرژنین، اورنیتین و پرولین هر یک در سه سطح (صفر، ۵۰ و mg L-۱ ۱۰۰) در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار اجرا شد. تیمار تنش کم آبی در مرحله شش تا هشت برگی اعمال شد و محلول پاشی اسیدهای آمینه نیز در دو مرحله انجام شد. اولین محلول پاشی در مرحله شش برگی و مرحله بعدی با فاصله زمانی دو هفته ای پس از محلول پاشی مرحله اول اعمال شد. در نهایت نمونه برداری در مرحله گل دهی کامل انجام شد. نتایج: نتایج نشان داد بیشترین وزن تازه و خشک شاخساره، تعداد گل، میزان پروتئین و ماندگاری گل روی بوته در تیمار شاهد + اورنیتین mg L-۱ ۱۰۰ مشاهده شد. همچنین بیشترین وزن تازه و خشک ریشه، طول بلندترین ریشه و فعالیت آنزیم های کاتالاز، سوپراکسید دیسموتاز و پراکسیداز در تیمار شاهد + پرولین mg L-۱ ۱۰۰ به دست آمد. بیشترین ارتفاع گیاه، محتوای کلروفیل کل و کاروتنوئیدها مربوط به شاهد + آرژنین mg L-۱ ۱۰۰ بود و در ۳۰ درصد ظرفیت زراعی نیز بیشترین نشت یونی غشا سلول و میزان پرولین به دست آمد. نتیجه گیری کلی: با توجه به نتایج این پژوهش، محلول پاشی اسیدهای آمینه آرژنین، اورنیتین و پرولین با غلظت mg L-۱ ۱۰۰ می تواند نقش موثری در مهار آثار منفی تنش کم آبی در گیاه جعفری آفریقایی داشته باشد.

کلیدواژه ها:

Arginine ، Carotenoid ، Drought ، Ornithine ، Proline. ، آرژنین ، اورنتین ، پرولین ، خشکی ، کاروتنوئیدها.