اثر محلول پاشی سرکه چوب و کاربرد سه گونه میکوریزا بر ویژگی های اسانس آویشن باغی (.Thymus vulgaris L)

پیشینه پژوهش و هدف: قارچ های میکوریزا با تولید شبکه وسیعی از هیف ها، آنزیم های فسفاتاز و اسیدهای آلی، فراهمی عناصر غذایی در ریزوسفر را افزایش می دهند. وجود اسیدهای آمینه آزاد در دسترس گیاه، با استفاده از سرکه چوب، می تواند نیاز به تولید این ترکیبات را در گیاه به صفر برساند. هدف از انجام این پژوهش بررسی اثر محلول پاشی سرکه چوب و کاربرد سه گونه میکوریزا بر ویژگی های اسانس گیاه آویشن باغی است. روش ها: پژوهشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار، طی دو سال زراعی ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲ اجرا شد. عوامل آزمایشی شامل سه گونه قارچ میکوریزا در چهار سطح (بدون تلقیح، تلقیح بذر و خاک با Glomus mosseae،و G. etunicatum و G. intraradices) و محلول پاشی سرکه چوب در چهار سطح (شاهد یا صفر، ۰/۵، ۱ و ۱/۵ درصد) بود. صفات اندازه گیری شده شامل درصد اسانس، عملکرد ماده خشک و ترکیبات مهم اسانس بود. نتایج: نتایج نشان داد درصد اسانس تحت تاثیر تلقیح با میکوریزا قرار گرفت. محلول پاشی سرکه چوب یک درصد نسبت به شاهد حدود ۱۱۰ درصد افزایش نشان داد. به غیر از دو ترکیب آلفا ترپینن و بورنئول، بر هم کنش میکوریزا و سرکه چوب بر سایر ترکیبات اسانس در سطح احتمال یک درصد و بر سینئول ۱ و ۸ در سطح احتمال پنج درصد معنی دار شد. از مهمترین ترکیبات موجود در اسانس آویشن، تیمول و کارواکرول هستند که تلقیح میکوریزا G. mosseae و محلول پاشی سرکه چوب ۱ درصد بیشترین مقدار تیمول و کارواکرول را سبب شد. تیمار یادشده بیشترین پاراسیمین و گاما ترپینن را نیز حاصل کرد. نتیجه گیری کلی: نتایج نشان داد کاربرد میکوریزا به ویژه G. mosseae و محلول پاشی سرکه چوب یک درصد می تواند باعث افزایش کمی و کیفی در گیاه آویشن باغی گردد.

کلیدواژه ها:

Carvacrol ، Dry matter ، Essential oil ، Thymol. ، اسانس ، تیمول ، کارواکرول ، ماده خشک.