شناسایی سکونتگاه های روستایی در معرض خطر سیل در منظر فرهنگی هورامان

جوامع روستایی به واسطه پیوند عمیق با محیط پیرامون خود، دارای بیشترین وابستگی به آن هستند؛ این وابستگی در سکونتگاه های روستایی واقع در منظر فرهنگی هورامان در سطح بالایی قرار دارد. زیرا معیشت اغلب ساکنان این فضای جغرافیایی که در سال ۲۰۲۱ توسط یونسکو به ثبت جهانی رسیده است، تا حد زیادی وابسته به محیط طبیعی است. با این اوصاف وقوع مخاطرات محیطی از جمله سیل می تواند بنیان معیشت و حیات جوامع روستایی را با چالش های عدیده ای مواجه نماید. هدف اصلی پژوهش کمی و کاربردی حاضر که با روش توصیفی تحلیلی انجام گرفته است، شناسایی سکونتگاه های روستایی در معرض خطر سیل در منظر فرهنگی هورامان است. برای دستیابی به هدف اصلی پژوهش از ۲۱ عامل موثر بر وقوع سیل و برای وزن دهی به آن های از نظرات ۱۵ نفر از محققان و کارشناسان استفاده شده است. برای تجزیه و تحلیل داده ها از رویکرد همپوشانی فازی در نرم افزار Arc Map استفاده شده است. نتایج حاصل از بررسی وضعیت استقرار ۳۱۹ سکونتگاه روستایی واقع در محدوده مطالعاتی نشان داد هیچ یک از روستاها در پهنه خطر بسیار کم خطر قرار نگرفته اند و ۹۴/۰ درصد روستا (معادل ۳ روستا) در پهنه کم خطر، ۶۳/۲۱ درصد (معادل ۶۹ روستا) در پهنه خطر متوسط، ۵۷/۴۳ درصد (معادل ۱۳۹ روستا) در پهنه خطر زیاد و ۵۵/۲۲ درصد (معادل ۱۰۸ روستا) در پهنه خطر بسیار زیاد قرار گرفته اند. یافته ها در خصوص جمعیت مستقر در پهنه های مختلف در منظر فرهنگی جهانی هورامان به لحاظ مخاطره سیل نشان می دهد از ۱۱۱۴۸۳ نفر ساکن در این منطقه: ۷/۰ درصد (معادل ۷۷۶ نفر) در پهنه کم خطر، ۹۳/۱۷ درصد (معادل ۱۹۹۹۰ نفر) در پهنه خطر متوسط، ۷۶/۴۸ درصد (معادل ۵۴۳۵۶ نفر) در پهنه خطر زیاد و ۶۲/۳۲ درصد (معادل ۳۶۳۶۱ نفر) در پهنه خطر بسیار زیاد قرار گرفته اند.

کلیدواژه ها:

مخاطرات محیطی ، سیل ، توسعه روستایی ، مدیریت بحران ، هورامان