طراحی و اعتباریابی چارچوب شایستگی های فرهنگی معلمان برای مدارس چندفرهنگی

گسترش تنوع فرهنگی، زبانی و قومی در نظام های آموزشی معاصر، به ویژه در جوامع چندفرهنگی، ضرورت بازنگری در شایستگی های حرفه ای معلمان را بیش از پیش آشکار ساخته است. در نظام آموزشی ایران، با وجود تنوع فرهنگی گسترده، همچنان فقدان یک چارچوب علمی، منسجم و بومی شده برای تبیین و سنجش شایستگی های فرهنگی معلمان به عنوان یک خلا اساسی در پژوهش ها و سیاست گذاری های آموزشی مطرح است. ازاین رو، پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتباریابی چارچوب شایستگی های فرهنگی معلمان برای مدارس چندفرهنگی انجام شد. اهداف پژوهش شامل شناسایی مولفه های شایستگی فرهنگی معلمان بر اساس ادبیات نظری داخلی و خارجی، طراحی مدل مفهومی بومی، اعتبارسنجی محتوایی و ساختاری چارچوب و در نهایت ارائه الگوی نهایی بود. روش تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی–تحلیلی بود که با رویکرد آمیخته انجام گرفت. در مرحله کیفی، از تحلیل محتوای کیفی منابع علمی و نظر خبرگان آموزشی استفاده شد و در مرحله کمی، داده ها از طریق پرسشنامه محقق ساخته از ۳۵۰ معلم گردآوری و با تحلیل عاملی تاییدی مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها به استخراج یک چارچوب نهایی پنج بعدی شامل ابعاد شناختی، نگرشی، مهارت های آموزشی–تربیتی، مهارت های تعاملی و حمایت گری و توسعه حرفه ای با شانزده مولفه انجامید. شاخص های برازش مدل، اعتبار ساختاری مناسب چارچوب را تایید کردند. نتایج پژوهش نشان می دهد که چارچوب ارائه شده می تواند مبنایی علمی برای آموزش، ارزیابی و توسعه شایستگی های فرهنگی معلمان و ارتقای عدالت آموزشی در مدارس چندفرهنگی کشور باشد.

کلیدواژه ها:

شایستگی فرهنگی معلمان ، آموزش چندفرهنگی ، مدارس چندفرهنگی ، بومی سازی ، اعتبارسنجی مدل