ارزیابی خصوصیات و اثر تغذیه سیلاژ چغندر علوفه ای بر مصرف مواد مغذی، قابلیت هضم و عملکرد پرواری گوساله های نر

هدف: انتخاب روش بهینه و اصولی جهت تولید سیلاژ از مواد خوراکی با میزان رطوبت بالا مانند چغندر علوفه ای به منظور استفاده در تغذیه دام بسیار حائز اهمیت می باشد. انجام این پژوهش با هدف ارزیابی کیفی تهیه سیلاژ چغندر علوفه ای به صورت خوراک کامل و خوراک پایه و بررسی اثر آن ها در جیره گوساله های پرواری انجام شد. روش پژوهش: کشت و برداشت چغندر علوفه ای در زمان مناسب (مرحله حجیم شدن ریشه- قبل از شروع رشد زایشی یا تولید بذر) صورت پذیرفت و پس از نمونه گیری اولیه و تعیین ترکیب شیمیایی علوفه، تولید سیلاژ خوراک کامل و پایه چغندر علوفه ای بسته به نیاز غذایی گوساله های پرواری (هلشتاین و آمیخته هلشتاین- مونت بیلیارد) انجام شد. تعداد ۲۰ راس گوساله نر پرواری با میانگین وزنی ۲۵±۲۸۷ کیلوگرم به صورت تصادفی و با تعداد یکسان در دو گروه تقسیم شدند و هر گروه با یکی از تیمارهای آزمایشی حاوی سیلاژ خوراک کامل و خوراک پایه تغذیه شدند. انجام این پژوهش در یک بازه زمانی ۱۱۰ روزه (۹۰ روز دوره اصلی) انجام شد که در فواصل زمانی ۳۰ روزه بعد از دوره عادت دهی وزن کشی دام، نمونه برداری از خوراک، باقی مانده خوراک و مدفوع به منظور بررسی افزایش وزن روزانه، مصرف خوراک و قابلیت هضم انجام شد. یافته ها: ارزیابی ظاهری و کیفی سیلاژ نشان داد که تهیه سیلاژ چغندر علوفه ای به صورت پایه در مقایسه با خوراک کامل دارای pH و شاخص فلیگ کم تری بود، اما در بررسی کلی از نظر رنگ، بو و بافت سیلاژ تفاوتی بین دو تیمار مشاهده نشد. تغییرات در میزان پروتئین خام و نیتروژن آمونیاکی در سیلاژ خوراک پایه شرایط بهتری را نشان داد (۰۵/۰>P). میزان مصرف ماده خشک  و پروتئین خام در سیلاژ خوراک پایه در مقایسه با خوراک کامل بیش تر بود (۰۵/۰>P). قابلیت هضم مواد مغذی در گوساله های تغذیه شده با سیلاژ خوراک پایه شرایط بهتری را نشان داد و در مقایسه با تیمار سیلاژ خوراک کامل تفاوت معنی داری را نشان داد (۰۵/۰>P). میانگین وزن اولیه و پایانی گوساله ها تحت تاثیر دو تیمار قرار نگرفت. هر چند که میزان میانگین افزایش وزن روزانه در تیمار خوراک پایه بیش تر بود (۰۵/۰>P)، اما با توجه به مصرف بیش تر ماده خشک، مقدار ضریب تبدیل خوراک در دو تیمار از نظر آماری معنی دار نشد. بررسی اقتصادی جیره ها و عملکرد پرورش گوساله­های نر پرواری نشان داد که میزان درآمد و سود حاصل از پرورش گوساله های نر تغذیه شده با سیلاژ چغندر علوفه ای به صورت پایه در مقایسه با خوراک کامل بالاتر بود (۰۵/۰>P). نتیجه گیری: بررسی کیفیت و ظاهر سیلاژ نشان داد که با وجود این که هر دو روش تهیه سیلاژ به صورت خوراک کامل و پایه، سیلاژی با شرایط مناسب تولید کردند و می توان از هر دو روش به منظور نگه داری علوفه های با رطوبت بالا در دامداری استفاده کرد، اما عملکرد کیفی تولید سیلاژ در حالت خوراک پایه بهتر بود. میزان مصرف و قابلیت هضم مواد مغذی در بره های تغذیه شده با سیلاژ خوراک پایه در مقایسه با سیلاژ خوراک کامل بهتر بود و با توجه به افزایش وزن روزانه بیش تر گوساله های نر پرواری این گروه و حصول سود بیش تر در این تیمار به نظر می رسد که بسته به شرایط پرورش و در صورت در دسترس بودن نیروی کاری می تواند در مقایسه با تغذیه دام به صورت سیلاژ خوراک کامل از سیلاژ خوراک پایه استفاده کرد. در مجموع با توجه به نبود پژوهش های کافی، به منظور تکمیل نتایج، انجام آزمایش های تکمیلی و بررسی اثر آن بر دام های مختلف توصیه می شود.

کلیدواژه ها:

چغندر ، خوراک کامل ، سود خالص ، سیلاژ ، گوساله های پرواری