تاثیر محلول پاشی اسید هیومیک و نانوآهن بر برخی ویژگی های شیمیایی بادمجان (Solanum melongena L.)

هدف: امروزه بهبود کیفیت تغذیه ای برگ و میوه بادمجان و افزایش کارایی عناصر غذایی در شرایط اقلیمی مختلف مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. علاوه بر این، مطالعه تاثیر تغذیه بر میزان کلروفیل، پروتئین، آنتوسیانین و آلکالوئیدها با روش های ساده و قابل تکرار از اهمیت زیادی برخوردار است. بنابراین، هدف این پژوهش بررسی اثر مقادیر مختلف اسید هیومیک و نانوآهن بر برخی ویژگی های شیمیایی بادمجان (رقم بارسلونا) بود.مواد و روش ها: این پژوهش در فصل رشد ۲۰۲۵ در ایستگاه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی و تالاب ها، دانشگاه ذی قار، عراق انجام شد. آزمایش به صورت فاکتوریل با دو عامل اصلی طراحی شد. عامل اول، محلول پاشی اسید هیومیک در سه غلظت ۰، ۲ و ۴ گرم در لیتر بود. عامل دوم، محلول پاشی نانوآهن در پنج غلظت ۰، ۲۰، ۴۰، ۶۰ و ۱۰۰ میلی گرم در لیتر در نظر گرفته شد. سپس درصد پروتئین کل برگ، درصد نیتروژن برگ، محتوای آنتوسیانین میوه، درصد کلروفیل برگ و محتوای آلکالوئید میوه اندازه گیری شد. داده ها با استفاده از نرم افزار آماری Genstat و تحلیل واریانس (ANOVA) تجزیه و تحلیل شدند. میانگین ها بر اساس آزمون حداقل اختلاف معنی دار (LSD) در سطح احتمال ۰۵/۰ مقایسه شدند.نتایج: نتایج نشان داد بیشترین تاثیر مثبت بر ویژگی های شیمیایی مربوط به غلظت ۴ گرم در لیتر اسید هیومیک بود. این تیمار موجب افزایش درصد نیتروژن برگ (۷۳/۳%)، پروتئین کل برگ (۳۲/۲۳%)، کلروفیل برگ (۶۸/۱۷%)، آنتوسیانین میوه ۳۳/۱۱%) و آلکالوئیدهای میوه (۴۵/۰%) شد. همچنین بهترین عملکرد مربوط به غلظت ۶۰ میلی گرم در لیتر نانوآهن بود؛ به طوری که مقادیر ۵۶/۳% نیتروژن برگ، ۲۸/۲۲% پروتئین، ۵۱/۱۶% کلروفیل، ۸۲/۱۰% آنتوسیانین و ۴۳/۰% آلکالوئید مشاهده شد. بر اساس این نتایج می توان گفت هر دو تیمار نقش تقویتی در فرآیندهای فیزیولوژیکی و تجمع ترکیبات شیمیایی مهم در گیاه دارند.نتیجه گیری: بر اساس نتایج به دست آمده، تیمارهای ۴ گرم در لیتر اسید هیومیک و ۶۰ میلی گرم در لیتر نانوآهن می توانند به عنوان بهترین تیمارهای پیشنهادی برای بهبود کیفیت برگ و میوه بادمجان مورد استفاده قرار گیرند. زیرا احتمالا این مواد موجب افزایش جذب عناصر غذایی و تقویت فعالیت های متابولیکی شده و تولید کلروفیل و ترکیبات ثانویه مفید را در گیاه افزایش می دهند. بنابراین می توان این تیمارها را برای استفاده در برنامه های تغذیه ای در مناطقی با شرایط مشابه محل مطالعه توصیه کرد.

کلیدواژه ها:

پاسخ های بیوشیمیایی گیاه ، تجمع آنتوسیانین ، غلظت کلروفیل ، کارایی عناصر غذایی ، محتوای نیتروژن برگ