سنتز رویکردهای هیوتاگوژی برای استفاده بهینه از کتب درسی دانشگاهی در محیط های یادگیری ترکیبی

تحولات فناورانه و گسترش محیط های یادگیری ترکیبی در آموزش عالی، ضرورت بازنگری در شیوه های بهره گیری از کتب درسی دانشگاهی را دوچندان کرده است. کتاب های درسی، به عنوان یکی از مهم ترین منابع یادگیری رسمی، نیازمند رویکردهای هیوتاگوژی نوآورانه هستند تا در بسترهای حضوری و مجازی، نقش موثری در یادگیری فعال، عمیق و انتقال پذیر ایفا کنند. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و سنتز رویکردهای هیوتاگوژیک موثر برای استفاده بهینه از کتب درسی در محیط های یادگیری ترکیبی است. رویکرد پژوهش حاضر، کیفی و روش آن سنتزپژوهی بود. قلمرو پژوهش شامل کلیه مقالات منتشرشده در دهه اخیر (۲۰۲۵-۲۰۱۵) بود که از این میان تعداد ۲۸ عنوان بر اساس پایش موضوعی محتوایی به عنوان نمونه انتخاب شدند. داده های پژوهش با تحلیل کیفی اسناد موردمطالعه گردآوری شدند. با تجزیه وتحلیل داده ها، عوامل کلیدی در چهار کد انتخابی، ۱۰ کد محوری و ۵۰ مقوله شامل رویکرد خودراهبر (مشتمل بر کنترل و استقلال در یادگیری، حمایت ساختاریافته از یادگیری مستقل، خود ارزیابی و پایش یادگیری)؛ رویکرد سازنده گرایی (ساخت و تولید دانش تلفیقی، اتصال مفاهیم و یکپارچه سازی منابع)؛ رویکرد یادگیری مشارکتی (استفاده از ابزارها و رسانه های تعاملی، فعالیت های تیمی مبتنی بر محتوا)؛ رویکرد انتقادی (توسعه تفکر انتقادی، نقد و بازنگری در منابع آموزشی، شخصی سازی منابع مبتنی بر هوش مصنوعی و داده) طبقه بندی شدند. یافته های پژوهش می تواند برای طراحی برنامه های درسی، تولید و بازنگری کتب دانشگاهی و همچنین توانمندسازی اساتید در استفاده موثر از منابع درسی در محیط های یادگیری ترکیبی مورد استفاده قرارگیرد.

کلیدواژه ها:

کتب درسی ، دانشگاه ، هیوتاگوژی ، یادگیری ترکیبی