ارزیابی کتب آموزشی گفت و شنود زبان عربی در دانشگاه های ایران بر اساس چارچوب طبقه بندی تجدید نظرشده بلوم (نمونه مورد بررسی ارزیابی تمارین مجموعه مفتاح العربیه)

هدف از پژوهش حاضر، بررسی میزان توجه به سطوح مختلف اهداف یادگیری در مجموعه «مفتاح العربیه» (چاپ اول)، بر اساس چارچوب طبقه بندی بازنگری شده بلوم در حوزه آموزش علوم، با تکیه بر روش تحلیل محتوا بوده است. جامعه مورد بررسی شامل چهار جلد نخست از کتاب های «المحادثه والاستماع» این مجموعه است. نتایج تحلیل داده ها نشان داد که تمرکز اصلی این مجموعه بر مهارت های تفکر سطوح پایین، به ویژه درک کردن، به کار بردن و به یاد آوردن، است و سهم مهارت های تفکر سطوح بالاتر مانند تحلیل، ارزیابی و خلق، در مقایسه با آن ها محدودتر است. کدهای پرتکرار در این مجموعه شامل «درک دانش مفهومی»، «به کارگیری دانش مفهومی»، «به کارگیری دانش رویه ای» و «تحلیل دانش مفهومی» بوده اند که اگر چه در زمره اهداف سطوح پایین شناختی قرار دارند، اما روندی کاهشی در توزیع آن ها در چهار جلد مشاهده شده است. از سوی دیگر، استفاده از اهداف سطوح بالای تفکر، نظیر «تحلیل دانش مفهومی»، «خلق دانش رویه ای» و «ارزیابی دانش واقعی»، به رغم حضور محدودشان در برخی بخش ها، بسامدی نداشته اند که آن ها را در شمار الگوهای پرتکرار این مجموعه قرار دهد. در نهایت، نتایج آزمون آماری مجذور خی (Chi-square) نیز نشان دهنده تفاوت معنادار در توزیع و بازنمایی اهداف یادگیری در جلدهای مختلف این مجموعه است؛ امری که می تواند گویای نبود تعادل و توازن در طراحی محتوای آموزشی این کتاب ها از منظر توسعه سطوح مختلف تفکر یادگیرندگان باشد. یافته های این پژوهش می تواند به عنوان مبنایی برای بازنگری در طراحی و تدوین محتوای کتاب های آموزشی زبان عربی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

گفت و شنود ، مفتاح العربیه ، تحلیل محتوا ، طبقه بندی تجدید نظر شده ی بلوم