ساختار صنعتی و کیفیت رشد اقتصادی در استان های ایران (رهیافت توبیت)

پایین بودن رشد اقتصادی و توزیع ناهمگون منافع آن مهمترین عوامل برای بی ثباتی سیاسی است، در این راستا پژوهش حاضر با استفاده از شواهد آماری در سطح استانی برای دوره زمانی ۱۴۰۰-۱۳۹۰ و به کارگیری رهیافت توبیت به بررسی اثر ساختار صنعت بر کیفیت رشد اقتصادی می پردازد، لذا از دو شاخص تمرکز صنعتی (هرفیندال-هیرشمن) و تجمیع صنعتی (ضریب مکان) برای اندازه گیری ساختار صنعت استفاده شده است. برآوردها نشان می دهند، شاخص های تمرکز و تجمیع صنعتی طی دوره مورد مطالعه روندی هموار و به نسیت کاهشی داشته است. اما برآورد مدل به روش توبیت نشان می دهد که تنوع و تجمیع صنعتی باعث بهبود در کیفیت رشد اقتصادی استان ها شده است، که این مسئله ناشی از سرریز تکنولوژی و مهارت نیروی کار بین بخش های مختلف صنعتی است، که از یک طرف باعث افزایش اشتغال و از طرف دیگر باعث بهبود در کیفیت رشد اقتصادی شده است. علاوه بر این، رشد اقتصادی و صنعتی شدن به دلیل ماهیت ساختار نیروی کار در ایران باعث جذب نیروی کار بیکار و تناسب در بهره مندی از مزایای رشد اقتصادی بالاتر شده است، اما توسعه مالی به دلیل واقعیت های تضامینی و همچنین شرایط بهره مندی از اعتبارات، باعث افزایش نابرابری درآمد شده است، در واقع محدودیت های متعددی در دسترسی به اعتبارات وجود دارد. بنابراین افزایش سهم صنعت از اقتصاد و افزایش تنوع صنعت و تجمیع صنعت براساس سیاست های آمایش سرزمین مهمترین راهبرد برای افزایش کیفیت رشد اقتصادی است.

کلیدواژه ها:

کیفیت رشد اقتصادی ، ساختار صنعتی ، توبیت