مقایسه اثرات کود مرغی و پودر خون با کود شیمیایی بر صفات رشد و عملکرد سیب زمینی (Solanum tuberosum L.) در شرایط کم آبیاری

جهت بررسی و مقایسه اثرات پودر خون و کود مرغی با کود شیمیایی بر صفات رشد، عملکرد کل و همچنین کارآیی مصرف آب سیب­زمینی (Solanum tuberosum L.) در شرایط کم آبیاری، آزمایشی به صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک­های کامل تصادفی در سال زراعی ۱۴۰۲ و در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی همدان به اجرا در آمد. در این تحقیق، دو رقم سیب زمینی ̓̓بانبا̒  و ̓̓̓سانته̒ در دو سطح به عنوان عامل اول و مقدار آب آبیاری در سه سطح (۱۰۰، ۷۵ و۵۰ درصد نیاز آبی براساس تبخیر و تعرق از تشتک تبخیر کلاس A) و تیمارهای کودی در سه سطح کود شیمیایی، کود مرغی و پودر خون به عنوان دو عامل دیگر مد نظر قرار گرفتند. صفات مرحله داشت شامل زمان تا ۵۰ درصد جوانه زنی، تاریخ سبز شدن کامل، تاریخ پوشش کامل، شاخص­های رشدی (میزان کلروفیل، ارتفاع بوته، تعداد و طول استولون، سطح برگ، وزن تر و خشک ریشه و ساقه) اندازه گیری شدند. در هنگام برداشت، عملکرد کل برآورد شده و کارآیی مصرف آب تعیین گردید. همچنین میزان ماده خشک غده نیز اندازه­گیری گردید. با مقایسه میانگین تیمارهای آزمایش مشخص شد که میزان آبیاری و نوع تیمار کودی بر تمامی صفات رشد و همچنین عملکرد کل غده تاثیر معنی­دار داشته­اند. تفاوت معنی­داری در استفاده از نوع رقم سیب­زمینی در اغلب صفات رشد (به غیر از شاخص سطح برگ و میزان کلروفیل) و همچنین عملکرد کل غده به وجود آمد. با مقایسه میانگین اثرات متقابل رقم × تیمارهای کودی مشخص شد که واکنش دو رقم سیب­زمینی ̓̓̓سانته̒   و ̓̓بانبا̒  به اثرات استفاده از نوع کود در تمامی صفات رشد و همچنین عملکرد کل غده مشابه بود. اما اثر تیمارهای کودی با سطوح مختلف آبیاری در تمامی صفات رشد، عملکرد و کارآیی مصرف آب معنی­دار نبود. به این ترتیب که کود مرغی و پودر خون در بهبود صفات رشد و عملکرد غده کل، در شرایط کم آبیاری نسبت به آبیاری نرمال تاثیر بیشتری نشان دادند؛ هرچند میزان تاثیرگذاری آن ها در مقایسه با همدیگر نیز متفاوت بود. در مجموع، با اعمال کم آبیاری و به ویژه با افزایش شدت تنش، صفات رشد و عملکرد کل سیب­زمینی کاهش پیدا کردند، اما با کاربرد پودر خون و همچنین کود مرغی در مقایسه با کود شیمیایی اثرات نامطلوب کم آبیاری بر صفات رشد و همچنین عملکرد کل به صورت معنی­داری جبران شده و حتی بهبود یافت. در شرایط تنش متوسط و شدید، کاربرد کود مرغی و پودر خون، عملکرد کل را در مقایسه با عدم استفاده از آن ها به ترتیب ۷۴/۱۱ و ۷۶/۱۰ درصد افزایش داد.

کلیدواژه ها:

پایداری تولید ، تیمار کودی ، شاخص رشد ، کاهش مصرف آب