ارزیابی میزان استخراج مواد موثره گیاه دارویی مرزنجوش (Origanum vulgare) تحت تاثیر پیش تیمار پلاسمای تخلیه سد دی الکتریک (DBD)

ساختار دیواره سلولی گیاهی، مقاومت اصلی در برابر انتشار مواد زیست­فعال به حلال را در فرآیند استخراج آن ها از مواد گیاهی ایجاد می­کند. اخیرا پلاسمای سرد به عنوان یک فناوری پیش­تیمار قبل از استخراج استفاده می­شود که می­تواند به­طور موثر ساختار دیواره سلولی را مختل و در نتیجه راندمان استخراج مواد موثره را به­طور قابل توجهی بهبود بخشد. در این تحقیق، به منظور بررسی تاثیر پیش­تیمار پلاسمای تخلیه سد دی الکتریک (DBD) بر میزان استخراج مواد موثره گیاه دارویی مرزنجوش (Origanum vulgare)، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. عامل اول شامل زمان در سه سطح (صفر، سه و شش دقیقه) و عامل دوم شامل ولتاژ در دو سطح (۲۰ و ۳۰ کیلوولت) بود. مواد موثره اندازه­گیری شده شامل میزان اسانس، فلاون­ها و فلاونول­ها، فلاونوئیدها، ترکیبات فنلی کل، فعالیت آنتی­اکسیدانی، تانن­ها و کربوهیدرات کل بود. نتایج نشان داد که بیشترین مقدار فلاونوئیدها (۳۳/۲۵۳ میلی­گرم معادل کوئرستین در گرم نمونه خشک)، ترکیبات فنلی کل (۴۹/۱۰۸ میلی­گرم معادل اسیدگالیک بر گرم وزن خشک) و فعالیت آنتی­اکسیدانی (۶۵/۸۳ درصد) در عصاره مرزنجوش در ولتاژ ۳۰ کیلوولت به مدت سه دقیقه مشاهده شد، درحالی که کمترین میزان فلاونوئیدها (۱/۸۸ میلی­گرم)، ترکیبات فنلی کل (۱/۶۲ میلی­گرم) و فعالیت آنتی­اکسیدانی (۱۲/۴۸ درصد) در ولتاژ ۳۰ کیلوولت به مدت شش دقیقه اندازه­گیری شد. تاثیر پیش تیمار پلاسما بر میزان استخراج اسانس معنی­دار نبود. بااین حال بیشترین (۷/۰ درصد) و کمترین (۵۸/۰ درصد) میزان اسانس به ترتیب در شاهد و ولتاژ ۳۰ کیلوولت به مدت سه دقیقه مشاهده شد که نشان­دهنده تخریب غده­های اسانس و از دست رفتن اسانس در این ولتاژ بود. یافته­های این پژوهش نشان داد که ولتاژ ۳۰ کیلوولت به مدت سه دقیقه منجر به افزایش مواد موثره غیرفرار نسبت به شاهد شد، درحالی که تیمار ۳۰ کیلوولت به مدت شش دقیقه مواد موثره غیرفرار را کاهش داد.

کلیدواژه ها:

اسانس ، ترکیبات فنلی ، عصاره ، فعالیت آنتی اکسیدانی ، ولتاژ