مقایسه اثربخشی درمان شناختی رفتاری و درمان مبتنی بر ذهنی سازی بر انزوای اجتماعی دانش آموزان دختر با اعتیاد به اینترنت

مقدمه: استفاده آسیب زا از اینترنت نقش مهمی در افزایش انزوای اجتماعی نوجوانان دارد. با توجه به اهمیت این موضوع این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی درمان شناختی رفتاری و درمان مبتنی بر ذهنی سازی بر انزوای اجتماعی دانش آموزان دختر با اعتیاد به اینترنت انجام شد. روش کار: پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیش­آزمون-پس آزمون و گروه کنترل با دوره پیگیری دو ماه بود. جامعه آماری این پژوهش دانش آموزان دختر مقطع متوسطه دوم شهر ابرکوه (استان یزد) در سال ۱۴۰۴ بودند. ۴۵ نفر با روش نمونه­گیری غیرتصادفی در دسترس از دو مدرسه انتخاب و در سه گروه آزمایش ۱ (۱۵ نفر)، آزمایش ۲ (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) به­صورت تصادفی جایگزین شدند. جهت جمع آوری داده ها از پرسشنامه انزوای اجتماعی و آزمون اعتیاد به اینترنت استفاده شد. هر یک از گروه های درمانی طی ۸ جلسه درمانی، مداخلات را به صورت گروهی دریافت کردند. از آزمون تحلیل واریانس اندازه­گیری مکرر جهت تجزیه و تحلیل آماری استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد که در گروه­ شناختی-رفتاری (۶۶/۱۶=MD، ۰۱/۰=P)، و درمان مبتنی بر ذهنی سازی (۶۶/۲۷=MD، ۰۱/۰=P) بین نمرات پیش­آزمون با پس­آزمون تفاوت معنادار وجود دارد (۰۵/۰>P)؛ اما بین نمرات پیش آزمون و پس آزمون گروه کنترل (۱۳/۰=MD، ۰۰/۱=P) تفاوت معنادار وجود ندارد (۰۵/۰P)؛ اما بین نمرات پیش آزمون و پیگیری گروه کنترل (۷۳/۰=MD، ۰۰/۱=P) تفاوت معنادار وجود ندارد (۰۵/۰درمان شناختی رفتاری و درمان مبتنی بر ذهنی سازی تفاوت معناداری وجود داشت (۱۳/۸=MD، ۰۳/۰=P) در واقع درمان مبتنی بر ذهنی سازی تاثیر بیشتری نسبت به درمان شناختی رفتاری بر کاهش انزوای اجتماعی داشته است. نتیجه گیری: در مجموع می توان نتیجه گرفت که مداخلات درمان شناختی رفتاری و درمان مبتنی بر ذهنی­سازی بر کاهش انزوای اجتماعی موثر بوده است؛ اما اثر درمان مبتنی بر ذهنی­ سازی نسبت به درمان شناختی رفتاری بیشتر بوده است.

کلیدواژه ها:

Cognitive behavioral therapy ، mentalization-based therapy ، social isolation ، internet addiction ، درمان شناختی رفتاری ، درمان مبتنی بر ذهنی سازی ، انزوای اجتماعی ، اعتیاد به اینترنت