تحلیل شبکه شهری و توزیع فضایی جمعیت در کانون های شهری استان کرمانشاه

استان کرمانشاه با ۳۴ شهر، دامنه ای از شهرهای مختلف را در خود جای داده است. شهر کرمانشاه به علت حوزه عملکردی قوی ویا جذب جمعیت نواحی اطراف واستانهای دیگر به صورت یک شهر مسلط موجب بی تعادلی شبکه شهری استان شده است . به نحوی که ۷۰ درصد جمعیت شهرنشین استان در آن قراردارد و ۳۲ شهر دیگر ۳۰ درصد جمعیت را دارا هستند هدف از تحقیق حاضر تحلیل شبکه شهری و توزیع فضایی جمعیت در کانون های شهری استان کرمانشاه وعلل به وجود امدن ان است. روش پژوهش تحقیقی وبرای گردآوری داده ازمدلهای کمی وبررسی ( طرح جامع کرمانشاه،گزارشات سازمان ها و ادارات، سرشماری نفوس و مسکن، سالنامه های آماری و مشاورشهر)استفاده شده است.قلمرو پژوهش تمام نقاط شهری استان کرمانشاه می باشد. یافته ها طی یک دوره ۵۰ ساله نشان میدهند تاکنون، توزیع جمعیت نقاط شهری متعادل نبوده, کمبود شهرهای متوسط میانی و شهرهای متوسط بزرگ کاملا مشهود می باشد و در تمام دوره های اماری پدیده نخست شهری وجود داشته است توزیع خدمات در نقاط شهری با توزیع جمعیت دارای ضریب ۹۶/۰ است. این بدان معناست که توزیع خدمات متناسب با جمعیت است و برنامه ای برای خارج شدن از ناهمگونی شبکه شهری وجود ندارد. نتایج نشان میدهدمهمترین دلایل در ناموزنی استان ۱- برنامه های توسعه از طریق تاکید ویژه به نقاط شهری جاذبه آنها را افزایش داده و با جذب جمعیت باعث ناهمگونی شبکه شهری برخی شهرها مانند شهرکرمانشاه شده است ۲- اصلاحات ارضی که شیوه تولید روستایی را دگرگون ساخت در نتیجه روستاها جمعیت خود را از دست داد ندو مهاجرت به شهرکرمانشاه شکل گرفت۳- جنگ ایران وعراق که باعث خالی از سکنه شدن شهرهای میانه اندام بزرگ(قصرشیرین وسرپل ذهاب)و مهاجرت گسترده جمعیت مرزنشین کرمانشاه به شهرکرمانشاه شداستان کرمانشاه با ۳۴ شهر، دامنه ای از شهرهای مختلف را در خود جای داده است. شهر کرمانشاه به علت حوزه عملکردی قوی ویا جذب جمعیت نواحی اطراف واستانهای دیگر به صورت یک شهر مسلط موجب بی تعادلی شبکه شهری استان شده است . به نحوی که ۷۰ درصد جمعیت شهرنشین استان در آن قراردارد و ۳۲ شهر دیگر ۳۰ درصد جمعیت را دارا هستند هدف از تحقیق حاضر تحلیل شبکه شهری و توزیع فضایی جمعیت در کانون های شهری استان کرمانشاه وعلل به وجود امدن ان است. روش پژوهش تحقیقی وبرای گردآوری داده ازمدلهای کمی وبررسی ( طرح جامع کرمانشاه،گزارشات سازمان ها و ادارات، سرشماری نفوس و مسکن، سالنامه های آماری و مشاورشهر)استفاده شده است.قلمرو پژوهش تمام نقاط شهری استان کرمانشاه می باشد. یافته ها طی یک دوره ۵۰ ساله نشان میدهند تاکنون، توزیع جمعیت نقاط شهری متعادل نبوده, کمبود شهرهای متوسط میانی و شهرهای متوسط بزرگ کاملا مشهود می باشد و در تمام دوره های اماری پدیده نخست شهری وجود داشته است توزیع خدمات در نقاط شهری با توزیع جمعیت دارای ضریب ۹۶/۰ است. این بدان معناست که توزیع خدمات متناسب با جمعیت است و برنامه ای برای خارج شدن از ناهمگونی شبکه شهری وجود ندارد. نتایج نشان میدهدمهمترین دلایل در ناموزنی استان ۱- برنامه های توسعه از طریق تاکید ویژه به نقاط شهری جاذبه آنها را افزایش داده و با جذب جمعیت باعث ناهمگونی شبکه شهری برخی شهرها مانند شهرکرمانشاه شده است ۲- اصلاحات ارضی که شیوه تولید روستایی را دگرگون ساخت در نتیجه روستاها جمعیت خود را از دست داد ندو مهاجرت به شهرکرمانشاه شکل گرفت۳- جنگ ایران وعراق که باعث خالی از سکنه شدن شهرهای میانه اندام بزرگ(قصرشیرین وسرپل ذهاب)و مهاجرت گسترده جمعیت مرزنشین کرمانشاه به شهرکرمانشاه شد

کلیدواژه ها:

استان کرمانشاه ، کانون های شهری ، سلسله مراتب شهری ، توزیع فضایی