بررسی توپولوژی سازه های چوبی سنتی شمال ایران در استان های گلستان، مازندران و گیلان

در نواحی شمالی ایران به دلیل وجود منابع سرشار از چوب ناشی از جنگل های انبوه آن، انتظار می رود که سازه های چوبی، به عنوان سازه های مناسب به مردم معرفی گشته و جایگزین سازه های سنگین در مراکز شهری شود. به خصوص این که، ایران جزء کشورهای زلزله خیز جهان است و معماری چوبی یکی از بهترین راهکارها جهت مواجه با زلزله می باشد، اما امروزه سهم ساختمان های تمام چوبی در این مناطق، بسیار کم است. از جمله دلایل کاهش کاربرد چوب در سازه بناهای مناطق شمالی، کاهش تولیدات چوبی، کاهش برداشت چوب از جنگل های داخلی و نیز افزایش واردات چوب نامتناسب با معماری بومی منطقه است، که در نتیجه استفاده از مواد و مصالح جدید افزایش یافته و سازه های چوبی سنتی به فراموشی سپرده شده اند. هدف از این پژوهش، شناخت و بررسی توپولوژی سازه های چوبی سنتی شمال ایران در سه استان گلستان، مازندران و گیلان و به طور مجزا در سه خرده اقلیم جلگه ای، کوهپایه ای و کوهستانی است. نتایج به دست آمده از این تحقیق نشان می دهد که در گذشته، ساخت مایه عمده درایجاد سازه ای پایدار، چوب بوده است. استفاده از عنصر چوب فقط به دلیل در دسترس بودن و فراوانی آن نبوده است، بلکه عوامل زیست محیطی، دوام و هویتی نیز از عوامل تاثیرگذار بر مصرف چوب در مناطق شمالی بوده است. هم چنین در این تحقیق، با بررسی توپولوژی سازه های چوبی سنتی شمال کشور و با ترسیم نمودار مکان- مصرف چوب با استفاده از نتایج به دست آمده، افزایش مصرف چوب در سازه بناها از سمت شرق (گلستان) به غرب (گیلان) و نیز از سمت جنوب (کوهستانی) به شمال (جلگه ای) نشان داده شد. در این پژوهش از روش های تحقیق کیفی شامل مطالعه ی توصیفی- تحلیلی مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای و اسناد و مدارک بهره گرفته شده است.

کلیدواژه ها:

نواحی شمالی سازه های چوبی ، معماری بومی ، توپولوژی ، سازه های چوبی سنتی.