ارائه مدل شناسایی عوامل موثر بر افت تحصیلی دانش آموزان با رویکرد گراندد تئوری

پژوهش در زمینه ی افت تحصیلی دانش آموزان نقش مهمی در پیشرفت تحصیلی آنها دارد. هدف از پژوهش حاضر ارائه ی مدلی برای شناسایی عوامل موثر بر افت تحصیلی دانش آموزان بر مبنای رویکرد گراندد تئوری است. روش پژوهش کیفی، از نوع گراندد تئوری و از نظر هدف کاربردی است. جامعه ی آماری شامل خبرگان آموزشی و تربیتی، مدیران، آموزگاران و دانش آموزان شهر اردبیل در سال ۱۴۰۴–۱۴۰۳ بود. نمونه ی آماری شامل ۲۳ نفر بود که با روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه ی چهره به چهره و تا رسیدن به اشباع نظری گردآوری شد. پایایی بین کدگذاران با استفاده از ضریب کاپای کوهن ۸۶/۰ محاسبه شد. روایی ابزار توسط ۵ نفر از اساتید روان شناسی و علوم تربیتی و روایی یافته ها توسط ۱۱ نفر از مصاحبه شوندگان تایید شد. یافته ها نشان داد که افت تحصیلی دانش آموزان تحت تاثیر شرایط علی (دشواری در یادگیری، تغییر شیوه های تدریس، کمبود ابزارهای فناوری، کاهش انگیزش و اعتماد به نفس، مشکلات خانوادگی و اقتصادی)، شرایط زمینه ای (ویژگی های فردی، وضعیت اقتصادی خانواده، کیفیت مدرسه و حمایت والدین)، عوامل مداخله گر (مهارت های مطالعه، خودتنظیمی و حمایت خانواده و همسالان)، راهبردها (اقدامات آموزشی و روان شناختی، مدیریت مطالعه و تعامل مدرسه و خانواده) و پیامدها (تحصیلی، روانی و اجتماعی) قرار دارد. نتایج نشانگر آن است که مدل ارائه شده از انسجام و کفایت لازم برخوردار است و می تواند به عنوان چارچوبی برای شناسایی، پیشگیری و کاهش افت تحصیلی دانش آموزان استفاده شود. پیشنهاد می شود از راهبردهای آموزشی، روان شناختی و حمایتی برای ارتقای انگیزه، مهارت های مطالعه و سلامت روان دانش آموزان بهره گرفته شود.

کلیدواژه ها:

افت تحصیلی ، دانش آموز ، عامل موثر ، گراندد تئوری ، مدل شناسایی.