ارزیابی لاین های برتر گندم نان با استفاده از شاخص انتخاب FAI-BLUP در اقلیم گرم و خشک جنوب استان فارس

شناسایی ژنوتیپ­ هایی با خصوصیات زراعی مطلوب یکی از اهداف مهم اصلاح نباتات است؛ از این­رو، شاخص ­های گزینشی متعددی برای شناسایی ژنوتیپ­ های برخوردار از مجموعه­ای از صفات مطلوب زراعی معرفی شده است. در این تحقیق، به ­منظور شناسایی لاین­ های برتر گندم نان بر اساس برخی صفات مورفو-فنولوژیک از شاخص انتخاب طراحی ایدئوتیپ از طریق پیش­بینی نااریب بهترین خط (FAI-BLUP) استفاده شد. بدین منظور، دو آزمایش مستقل در سال های زراعی ۱۴۰۲-۱۴۰۱ و ۱۴۰۳-۱۴۰۲ در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس انجام شد. در سال اول، ۳۲۰ لاین خالص و چهار شاهد بررسی و ۱۰۶ لاین برتر انتخاب و در سال دوم، این لاین ها تحت طرح آلفا لاتیس در دو تکرار آزمایش شدند. در سال اول، نتایج نشان داد که عملکرد دانه و وزن هزار دانه بالاترین ضریب تغییرات را داشتند. میانگین عملکرد دانه در لاین های انتخاب­شده ۱۹/۶ تن در هکتار بود که از متوسط عملکرد ژنوتیپ­ های شاهد و مجموع ژنوتیپ­ ها بیشتر بود. نتایج تجزیه واریانس صفات در سال دوم نشان داد که لاین­ ها از نظر صفات تعداد روز تا گلدهی، تعداد روز تا رسیدگی، وزن هزار دانه و عملکرد دانه مورد مطالعه تفاوت معنی­ داری داشتند. همچنین، دیفرانسیل انتخاب در این سال برای صفات مختلف بین ۲/۱- تا ۹۴/۴ متغیر بود. در نهایت، لاین­ های انتخابی براساس این شاخص، شامل لاین­ های ۱۹، ۶۷، ۹۳، ۲۷، ۱۶، ۳۹، ۴، ۲۱، ۶۳، ۱۰۷، ۸، ۶۵، ۹، ۶۴ و ۶۸ بودند که برای بررسی­ های تکمیلی مانند آزمایش ­های سازگاری انتخاب شدند.

کلیدواژه ها:

آلفا لاتیس ، دیفرانسیل انتخاب ، عملکرد ، وزن هزار دانه