تبیین بایسته های فقهی حکمرانی فضای مجازی

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 50

فایل این مقاله در 30 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JISS-13-49_004

تاریخ نمایه سازی: 29 دی 1404

چکیده مقاله:

با توجه به گستردگی روزافزون فضای مجازی و ضرورت پرداختن به مسائل حکمرانی آن، این پژوهش با هدف تبیین بایسته های فقهی حکمرانی فضای مجازی، با تمرکز بر چهار رکن اصلی ارتباط (فرستنده، گیرنده، پیام و ابزار)، انجام شده است. روش تحقیق این پژوهش، روش اجتهادی است که با استناد به قرآن کریم، روایات و آرای فقهای شیعه، به بررسی این موضوع پرداخته است. یافته ها نشان می دهد که بایسته های فقهی ناظر به فرستنده شامل تامین حق انتشار اطلاعات، منع نشر دروغ، هتک حرمت، اشاعه فحشا و شایعه، و رعایت مالکیت معنوی است. در مورد گیرنده، بایسته هایی مانند تامین حق دسترسی به اطلاعات، حفظ حریم خصوصی و آموزش کاربران مطرح می شود. در حوزه پیام، ممنوعیت نشر محتوای امنیتی، پالایش محتوا و ترویج محتوای مناسب ضروری است. همچنین، در مورد ابزار، بایسته هایی مانند تامین دسترسی عادلانه، حفاظت از داده ها و ایجاد شبکه های ملی اطلاعات مورد تاکید قرار گرفته است. این پژوهش نشان می دهد که حکمرانی فضای مجازی م بتنی بر فقه شیعه، می تواند به ایجاد فضایی سالم و امن در این عرصه کمک کند.

نویسندگان

سعید امیرکاوه

استادیار، دانشکده دین و رسانه، دانشگاه صداو سیمای جمهوری اسلامی ایران، تهران، ایران.

منصور غفاری گوشه

کارشناسی ارشد، دانشکده دین و رسانه، دانشگاه صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، تهران، ایران (نویسنده مسئول).

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • * قرآن کریم** نهج البلاغهابن شعبه حرانی، حسن. (۱۴۰۴ق). تحف ...
  • احمدی میانجی، علی. (۱۴۱۹ق). مکاتیب الرسول (ج۲، چاپ اول). قم: ...
  • امیرپور، مهناز؛ بهرامیان، شفیع. (۱۳۹۲). مبانی کلی نظریه های ارتباط ...
  • انصاری، باقر. (۱۳۹۰).حقوق رسانه (چاپ اول). تهران: انتشارات: سمت ...
  • انصاری، مرتضی. (۱۴۱۵). کتاب المکاسب (ج۱و۲). کنگره جهانی بزرگداشت دویستمین ...
  • تبریزی، جواد بن علی. (۱۴۱۶). ارشاد الطالب الی التعلیق علی ...
  • تبریزی، جواد بن علی. (۱۴۲۷). صراط النجاه ریا (ج۵). قم: ...
  • جوادی آملی، عبدالله، مصطفی پور،محمدرضا. (۱۳۸۴). آزادی بیان. پاسدار اسلام، ...
  • حائری، سید کاظم حسینی. (۱۴۲۳). فقه العقود (ج۱). قم: مجمع ...
  • حلی، محقق. (۱۴۲۳). معارج الاصول (چاپ اول). لندن: موسسه الامام ...
  • خمینی، سید روح الله. (۱۴۱۵). المکاسب المحرمه (ج۱و۲). قم: موسسه ...
  • خمینی، سید روح الله. (بی تا). تحریر الوسیله (ج۲). قم: ...
  • خویی، سید ابو القاسم. (بی تا). مصباح الفقاهه (المکاسب) (ج۱) ...
  • دادگران، سیدمحمد .(۱۳۸۸). مبانی ارتباطات جمعی(چاپ دوازدهم). تهران: مروارید ...
  • ساریخانی، عادل؛ اکرمی سراب، روح الله .(۱۳۹۱). مبانی فقهی حق ...
  • سبحانی، جعفر.(۱۳۸۵). فروغ ابدیت، تجزیه و تحلیل کاملی از زندگانی ...
  • سبزواری، سید عبد الاعلی. (۱۴۱۳). مهذب الاحکام (ج۱۶). قم: موسسه ...
  • سروش، محمد. (۱۳۷۸). دین و دولت در اندیشه اسلامی (چاپ ...
  • شیرازی، ناصر مکارم. (۱۴۲۷). استفتاءات جدید. قم: انتشارات مدرسه امام ...
  • صالحی، محمدباقر؛ خاتمی سبزواری، سیدمرتضی؛ ظهیری، علی. (۱۴۰۱). وظایف دولت ...
  • صدر، سید محمد باقر. (۱۴۲۰). قاعده لا ضرر و لا ...
  • صدر، سید محمد باقر. (۱۴۰۸). مباحث الاصول (ج۱، چاپ اول). ...
  • عاملی، حر، محمد. (۱۴۰۹). وسائل الشیعه (ج۱۲، ۱۵ و ۱۶). ...
  • عباس نژاد، محسن. (۱۳۸۵). قرآن و حقوق. مشهد: موسسه انتشاراتی ...
  • عمید، عباس علی. (۱۴۲۱). فقه سیاسی (عمید) (ج۲). تهران: انتشارات ...
  • فیروزآبادی، سید ابوالحسن. (۱۳۹۹). درآمدی بر حکمرانی فضای مجازی. تهران: ...
  • کلینی، ابو جعفر، محمد بن یعقوب. (۱۴۰۷‍ ق). الکافی (ج۲، ...
  • لنکرانی، محمد فاضل موحدی. (۱۴۱۶‍ ق). اجوبه السائلین (للفاضل). قم: ...
  • مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی. (۱۴۰۳ق). بحار الانوار (ج۹، ...
  • مطهری، مرتضی.(۱۳۸۴). مجموعه آثار استاد شهید مطهری. تهران: انتشارات صدرا ...
  • مفید، محمد بن محمد. (۱۴۱۳ق). الاختصاص - ایران (چاپ اول). قم: ...
  • مک کوایل، دنیس.(۱۳۸۵). درآمدی بر نظریه ارتباطات جمعی. تهران: دفتر ...
  • منتظری، حسین علی. (۱۴۰۹ ق). مبانی فقهی حکومت اسلامی (ج۴). ...
  • مولانا، حمید .(۱۴۰۲). الگوی مطبوعات و رسانه های اسلامی. تهران: ...
  • مومن، محمد. (۱۴۲۵ق). الولایه الالهیه الاسلامیه او الحکومه الاسلامیه (ج۱). ...
  • مهدی زاده، سید محمد. (۱۴۰۰). نظریه های رسانه اندیشه های ...
  • مهرداد، هرمز. (۱۳۸۰). مقدمه ای بر نظریات و مفاهیم ارتباط ...
  • نجفی، کاشف الغطاء، جعفر بن خضر مالکی. (۱۴۲۰ق). شرح الشیخ ...
  • نظری، عبدالله .(۱۳۹۸). شاخص آزادی سیاسی در الگوی پیشرفت اسلامی. ...
  • نهاوندی، علی. (۱۳۹۸). مجموعه گفتارهای فقه رسانه و ارتباطات (ج۲). ...
  • نمایش کامل مراجع