واکاوی انتقادی مفهوم جنس و جنسیت در دیدگاه جودیت باتلر

مقاله حاضر با هدف روشن سازی معنای جنس و جنسیت و استخراج ویژگی های آن در اندیشه باتلر به نقد و بررسی این مفاهیم به مثابه بنیادی ترین مفاهیم نظریه پردازی در حوزه مطالعات جنسیت می پردازد. باتلر یکی از تاثیرگذارترین متفکران معاصر این عرصه، هر دو مفهوم را برساختی فرهنگی - اجتماعی می داند. او جنسیت را یک عملکرد معرفی کرده که از طریق تکرار کنش ها و هنجارهای اجتماعی شکل گرفته و فاقد ذات یا جوهر ثابت است.نظریه جنسیت باتلر، به چالش کشیدن نظام های دوگانه جنسیتی را هدف قرار داده و بر سیالیت و تکثر هویت های جنسیتی تاکید می کند. وی مفهوم جنسیت را کنشی اجتماعی می داند و بر نقش زبان، گفتمان و نظام های فرهنگی در ساخت این مفهوم تمرکز دارد. دیدگاه او، امکان به رسمیت شناختن هویت های متنوع را فراهم می آورد.با تحلیل دیدگاه های باتلر مشخص شده است که مفهوم سازی او با نفی ذات گرایی، انکار طبیعت و جوهر ثابت و نهایتا برساخت جنس و جنسیت با رویکردهای اسلامی که قائل به وجود هویت ثابت، عدم سیالیت، وجود ذات، جوهر و واقعیت است ناسازگاری دارد. این تعارضات لزوم مفهوم سازی و تدوین نظریه های بومی متناسب بافرهنگ اسلامی-ایرانی را برجسته می سازد. پژوهش حاضر در جمع آوری داده ها از روش کتابخانه ای و در تحلیل و بررسی آنها از روش تحلیل محتوای کیفی استفاده نموده است.

کلیدواژه ها:

جنس و جنسیت ، جودیت باتلر ، برساخت جنس و جنسیت ، هویت جنسیتی ، عملکرد جنسیت