واکاوی مدل های ارتقای شفافیت در بخش عمومی: یک مرور حیطه ای

شفافیت در بخش عمومی برای ایجاد اعتماد، پاسخگویی و مشارکت دموکراتیک ضروری است. با ارائه دسترسی آزاد به داده ها، دولت ها می توانند شهروندان را توانمند سازند، خدمات عمومی را بهبود بخشند و فساد را کاهش دهند. ابتکاراتی مانند پورتال های داده باز، امکان نظارت عمومی بر اقدامات دولت را فراهم می کنند و تصمیمگیری آگاهانه و نتایج بهتر سیاستی را تقویت می کنند. در این مطالعه یک مرور حیطه ای با هدف شناخت اجزاء و ابعاد گوناگون الگوهای ارتقاء شفافیت طراحی شده است و بر مراحل، ابزارها، بازیگران و چالش ها تمرکز دارد. با استفاده از جستجوی نظام مند در شش پایگاه داده اصلی از سال ۲۰۰۰ تا سال ۲۰۲۳، داده ها با نرم افزار MaxQDA تحلیل شدند تا اجزای شفافیت شناسایی شوند. ده مدل (۲۰۱۲-۲۰۲۰) به سه نوع دسته بندی شدند: مدل های نیازمندی ها، مرحله ای و اکوسیستمی، که هر کدام به جنبه های خاصی از شفافیت می پردازند و تنوع و پیچیدگی موضوع را منعکس می کنند. مدلهای نیازمندی ها عوامل کلیدی ضروری برای ارتقاء شفافیت را شناسایی می کنند. مدلهای مرحله ای بهبودهای تدریجی را پیشنهاد می دهند. مدلهای اکوسیستمی تعاملات ذینفعان در نظام شفافیت را بررسی می کنند. این مطالعه با تمرکز بر اجزای کلیدی چارچوب های موجود، و با شناسایی و تحلیل عناصر مشترک و متمایز آن ها درک جامع تری از ابعاد شفافیت ارائه می دهد. شفافیت در این بررسی به عنوان مفهومی پیچیده، چندلایه و پویا در نظر گرفته شده که نیازمند توجه دقیق به سازوکارهای نهادی، مدیریتی و فرهنگی برای تحقق موثر آن است. یافته های این مرور حیطه ای، بینش های کاربردی برای سیاست گذاران، پژوهشگران و نهادهای عمومی فراهم می آورد تا با بهره گیری از تجارب و چارچوب های موجود، استراتژی های شفافیت خود را بازنگری و تقویت کنند و در مسیر تقویت حکمرانی باز، مشارکتی و پاسخ گو گام بردارند.

کلیدواژه ها:

شفافیت ، داده باز ، داده دولتی باز ، دولت باز ، حاکمیت باز