اثر رس بر آبشستگی موضعی در شرایط حداکثر تراکم بستر رسوبی پائین دست جت افقی مستغرق

افزودن رس به ترکیب رسوبات در پائین دست سازه های هیدرولیکی در رودخانه ها، با افزایش چسبندگی ذرات، بهبود ساختار خاک، کاهش نفوذپذیری کنترل نشده و افزایش ظرفیت نگهداری آب، به طورکلی سبب افزایش مقاومت خاک در برابر نیروهای فرساینده آب خواهد شد. در تحقیق حاضر، اثر افزودن رس به ترکیب رسوبات به عنوان یک راهکار حفاظتی برای کاهش آبشستگی پائین دست جت افقی مستغرق با رسیدن به حداکثر جرم مخصوص خشک ترکیب رسوبات به صورت آزمایشگاهی بررسی شده است. آزمایش هایی به ازای دو عدد فرود ۴ و ۶ و سه نوع ماسه با قطرهای متوسط mm ۶۳/۰ (S۱) و mm ۸۱/۱ (S۲) با دانه بندی یکنواخت و mm  ۷۴/۱ (S۳) با دانه بندی غیریکنواخت در یک فلوم آزمایشگاهی با عرض و عمق ۸۰ سانتی متر و طول ۱۰ متر انجام شد. به منظور دستیابی به تراکم حداکثر از رس طبیعی با درصد های ۵، ۱۰ و ۱۵ استفاده گردید. نتایج نشان داد که برای دانه بندی S۱ در عدد فرود ۴ ابعاد حفره آبشستگی به صفر می رسد و در عدد فرود ۶ عمق آبشستگی، ارتفاع تلماسه و حجم حفره آبشستگی به ترتیب به میزان ۳۷ درصد، ۸/۵۰ درصد و ۲۵/۵۶ درصد کاهش می یابد. همچنین برای رسوبات S۲ و S۳ با قطر متوسط یکسان ولی توزیع دانه بندی متفاوت، مشاهده شد که غیریکنواختی ذرات در شرایط حداکثر تراکم تاثیر قابل توجهی در ابعاد حفره آبشستگی دارد. نتایج نشان داد که برای دانه بندی S۲ و عدد فرود ۴ ابعاد حفره آبشستگی باافزودن ۱۰ درصد رس به کمترین مقدار می رسد. این در حالی است که برای دانه بندی S۳ با افزودن ۵ درصد رس در ترکیب، ابعاد حفره به صفر رسید.

کلیدواژه ها:

آبشستگی موضعی ، تراکم بستر رسوبی ، جت افقی مستغرق ، درصد رس